پروفیل یک کلمه لاتین است که در ساختمان سازی و صنعت به وفور شنیده شده و مورد استفاده قرار می گیرد.معنی لغوی این کلمه، مقطعی است که در طول معین به یک شکل است. به عبارتی پروفیل به قطعات با مقطع ثابت گفته می شود .
پروفیل ها از پرکاربردترین مصالح ساختمانی و صنعتی هستند که متناسب با آلیاژ ، استحکام و شکل ظاهری در دسته بندی های مختلف قرار میگیرد به عنوان مثال :
بر اساس شکل ظاهری به ۲ دسته کلی باز و بسته طبقه بندی میشوند : این پروفیل ها اغلب به شکلهای باز (Z ،U ، C ، L ، V ) و همچنین به شکلهای بسته مربع و مستطیل که اصطلاحا قوطی نام دارند تولید میشود.
بر اساس کاربرد به ۲ دسته صنعتی و ساختمانی طبقه بندی میشوند : که پروفیل های صنعتی در حالت کلی به ۲ دسته پروفیل های توپر و توخالی طبقه بندی می شوند.
کاربرد پروفیل ها :
پروفیل های ساختمانی : این نوع پروفیل ها به دو بخش پروفیل های باز و پروفیل های بسته تقسیم میشوند که در ساخت در، پنجره ، اتصال پانل ها و نمای ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند.
پروفیل های صنعتی : پروفیل های صنعتی به آن دسته از پروفیل ها گفته میشود که با استفاده از ویژگی های مکانیکی و الکتریکی از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند که در صنایع ساختمانی و صنعتی مانند خودروسازی ، نظامی ، کشتی سازی و … به عنوان قطعات و متعلقات صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند.
پروفیل بسته (در ایران به زبان عامیانه به آن قوطی یا باکس گفته میشود) به دو دسته ساختمانی و صنعتی تقسیم می شود.
در ایران در زبان عامیانه منظور از پروفیل ، قوطی می باشد و سایر پروفیل ها با نام خودشان نامیده می شوند.
پروفیل زد ( Z )
این نوع پروفیل جزو دسته بندی پروفیل های باز قرار میگیرند که در روند تولید با استفاده از فرایند نورد سرد و با استفاده دستگاه های رولفرم در سایزهای مختلف برای مصارف ساختمانی و صنعتی تولید میگردد.
اغلب استفاده این پروفیل ها در سقف ساختمان های صنعتی نظیر سوله های صنعتی ، پارکینگ ، انباری ، سالن های ورزشی مورد استفاده قرار میگیرد.
پایه اصلی تولید این محصول از استنلس استیل (فولاد ضد زنگ) می باشد که یکی از پرکاربردترین مواد (متریال ها) در ساخت سازه ها ، مصارف دکوراتیو و صنایع غذایی میباشد.
استاندارد معمول این نوع پروفیل ها معمولا از گروه ۳۰۰ میباشد.
اصطلاح فولاد (Steel) برای آلیاژهای آهن که تا حدود 1،5 درصد کربن دارند و غالبا با فلزهای دیگر همراهند، بکار میرود. خواص فولاد به درصد کربن موجود در آن ، عملیات حرارتی انجام شده بر روی آن و فلزهای آلیاژ دهنده موجود در آن بستگی دارد.
اطلاعات اولیه :
محصول کوره ذوب آهن ، چدن است که معمولا دارای ناخالصی کربن و مقادیر جزئی ناخالصیهای دیگر است که به نوع سنگ معدن و ناخالصیهای همراه آن و همچنین به چگونگی کار کوره بلند ذوب آهن بستگی دارد. از آنجایی که مصرف عمده آهن در صنعت بصورت فولاد است، از این رو ، باید به روش مناسب چدن را به فولاد تبدیل کرد که در این عمل ناخالصیهای کربن و دیگر ناخالصیها به مقدار ممکن کاهش یابند
روشهای تهیه فولاد:
از سه روش برای تهیه فولاد استفاده میشود
روش
بسمه: در این روش ، ناخالصیهای موجود در چدن مذاب را به کمک سوزاندن در
اکسیژن کاهش
داده ، آن را به فولاد تبدیل میکنند. پوشش جدار داخلی کوره بسمه از سیلیس
یا اکسید منیزیم و گنجایش آن در حدود 15 تن است. نحوه کار کوره به این
ترتیب است که جریانی از هوا را به داخل چدن مذاب هدایت میکنند تا
ناخالصیهای کربن و گوگرد بهصورت گازهای SO2 و CO2 از محیط خارج شود و
ناخالصیهای فسفر و سیلیس موجود در چدن مذاب در واکنش با اکسیژن موجود در
هوا بهصورت اکسیدهای غیر فرار P4O10 و SiO2 جذب جدارهای داخلی کوره شوند و
به ترکیبات زودگداز MgSiO3 و Mg3(PO4)2 تبدیل و سپس بهصورت سرباره خارج شوند . سرعت
عمل این روش زیاد است، به همین دلیل کنترل مقدار اکسیژن مورد نیاز برای
حذف دلخواه ناخالصیهای چدن غیرممکن است و در نتیجه فولاد با کیفیت مطلوب و
دلخواه را نمیتوان به این روش بدست آورد .
روش کوره باز - یا روش مارتن
روش الکتریکی:
از
این روش در تهیه فولادهای ویژهای که برای مصارف علمی وصنعتی بسیار دقیق
لازم است، استفاده میشود که در کوره الکتریکی با الکترودهای گرافیت صورت
میگیرد. از ویژگیهای این روش این است که احتیاج به ماده سوختنی و اکسیژن
ندارد ودمارا میتوان نسبت به دو روش قبلی ، بالاتر برد. این روش برای
تصفیه مجدد فولادی که از روش بسمه و یا روش کوره باز بدست آمده است، به
منظور تبدیل آن به محصول مرغوب تر،بکار میرود. برای این کار مقدار محاسبه
شده ای از زنگ آهن را به فولاد بدست آمده از روشهای دیگر، در کوره الکتریکی
اضافه کرده و حرارت میدهند. در این روش ، برای جذب و حذف گوگرد موجود در
فولاد مقدار محاسبه شدهای اکسید کلسیم و برای جذب اکسیژن محلول در فولاد
مقدار محاسبه شده ای آلیاژ فروسیلیسیم (آلیاژ آهن و سیلیسیم) اضافه می
کنند.
انواع فولاد و کاربرد آنها:
از نظر محتوای کربن، فولاد به سه نوع تقسیم میشود :
فولاد نرم
این
نوع فولاد کمتر از 0,2 درصد کربن دارد و بیشتر در تهیه پیچ و مهره ، سیم
خاردار و چرخ دنده ساعت، سیم ، لوله و ورق فولاد ... بکار میرود .
فولاد متوسط
این فولاد بین 0,2 تا 0,6 درصد کربن دارد و برای ریل راه آهن و ، دیگ بخار و قطعات (مصالح) ساختمانی مانند تیرآهن بکار میرود .
فولاد سخت
فولاد
سخت بین 0,6 تا 1,6 درصد کربن دارد که قابل آب دادن است و برای تهیه
ساختن ابزارآلات ، کارد و چنگال، فنرهای فولادی ، تیر ، وسایل جراحی ، مته و ... بکار میرود .
ناخالصیهای آهن و تولید فولاد:
آهنی
که از کوره بلند خارج میشود، چدن نامیده میشود که دارای مقادیری کربن ،
گوگرد ، فسفر ، سیلیسیم ، منگنز و ناخالصیهای دیگر است. در تولید فولاد ،
دو هدف دنبال میشود :
1-سوزاندن ناخالصیهای چدن
2-افزودن مقادیر معین از مواد آلیاژ دهنده به آهن
منگنز
، فسفر و سیلیسیم در چدن مذاب توسط هوا یا اکسیژن به اکسید تبدیل میشوند و
با کمک ذوب مناسبی ترکیب شده ، به صورت سرباره خارج میشوند . گوگرد به
صورت سولفید وارد سرباره میشود و کربن هم میسوزد و منوکسید کربن (CO) یا
دیاکسید کربن (CO2) در میآید. چنانچه ناخالصی اصلی ، منگنز باشد، یک کمک
ذوب اسیدی که معمولا دیاکسید سیلسیم (SiO2) است، بکار میبرند :
(MnO
+ SiO2 -------> MnSiO3(lو چنانچه ناخالصی اصلی ، سیلسیم یا فسفر باشد
(و معمولا چنین است)، یک کمک ذوب بازی که معمولا اکسید منیزیم (MgO) یا
اکسید کلسیم (CaO) است، اضافه میکنند :
(MgO + SiO2 -------> MgSiO2(l
(6MgO + P4O10 -------> 2Mg3(PO4)2(l
کوره تولید فولاد و جدا کردن ناخالصیها:
معمولا
جداره داخلی کوره ای را که برای تولید فولاد بکار میرود، توسط آجرهایی که
از ماده کمک ذوب ساخته شدهاند، میپوشانند. این پوشش ، مقداری از
اکسیدهایی را که باید خارج شوند، به خود جذب میکند. برای جدا کردن
ناخالصیها ، معمولا از روش کوره باز استفاده میکنند. این کوره یک ظرف
بشقاب مانند دارد که در آن 100 تا 200 تن آهن مذاب جای میگیرد . بالای این
ظرف ، یک سقف مقعر قرار دارد که گرما را روی سطح فلز مذاب منعکس میکند.
جریان شدیدی از اکسیژن را
از روی فلز مذاب عبور میدهند تا ناخالصیهای موجود در آن بسوزند. در این
روش ناخالصیها در اثر انتقال گرما در مایع و عمل پخش به سطح مایع میآیند و
عمل تصفیه ، چند ساعت طول میکشد. البته مقداری از آهن ، اکسید میشود که
آن را جمعآوری کرده ، به کوره بلند باز میگردانند .
روش دیگر جدا کردن ناخالصیها از آهن:
در
روش دیگری که از همین اصول شیمیایی برای جدا کردن ناخالصیها از آهن
استفاده میشود، آهن مذاب را همراه آهنقراضه و کمکذوب در کورهای بشکه
مانند که گنجایش 300 تن بار را دارد، میریزند. جریان شدیدی از اکسیژن خالص
را با سرعت مافوق صوت بر سطح فلز مذاب هدایت میکنند وبا کج کردن و
چرخاندن بشکه ، همواره سطح تازهای از فلز مذاب را در معرض اکسیژن قرار
میدهند.
اکسایش ناخالصیها بسیار سریع صورت میگیرد و وقتی محصولات گازی مانندCO2
رها میشوند، توده مذاب را به هم میزنند، بطوری که آهن ته ظرف،رو
میآید. دمای توده مذاب ، بی آنکه از گرمای خارجی استفاده شود، تقریبا به
دمای جوش آهن میرسد و درچنین دمایی ، واکنش ها فوق العاده سریع بوده ،
تمامی این فرایند ، در مدت یک ساعت یا کمتر کامل میشود و معمولاً محصولی
یکنواخت و دارای کیفیت خوب بدست می آید.
تبدیل آهن به فولاد:
آهن مذاب تصفیه شده را با افزودن مقدار معین کربن و
فلزهای آلیاژ دهنده مثل وانادیم ، کروم ، تیتانیم ، منگنز و نیکل به فولاد
تبدیل میکنند. فولادهای ویژه ممکن است مولیبدن ، تنگستن یا
فلزهای دیگر داشته باشند. این نوع فولادها برای مصارف خاصی مورد استفاده
قرار میگیرند.
در دمای زیاد ، آهن و کربن با یکدیگر متحد شده ، کربید آهن (Fe3C) به نام «سمانتیت » تشکیل میدهند. این واکنش ، برگشتپذیر و گرماگیر است :
Fe3C <------- گرما + 3Fe + C
هرگاه
فولادی که دارای سمانتیت است، بهکندی سردشود، تعادل فوق به سمت تشکیل آهن
و کربن ، جابجا شده ،کربن بهصورت پولکهای گرافیت جدامیشود و به فلز ، رنگ
خاکستری میدهد. برعکس ، اگر فولاد به سرعت سرد شود، کربن عمدتا به شکل
سمانتیت که رنگ روشنی دارد، باقی میماند. تجزیه سمانتیت در دمای معمولی به
اندازهای کند است که عملا انجام نمیگیرد. فولادی که دارای سمانتیت است، از
فولادی که دارای گرافیت است، سختتر و خیلی شکنندهتر است. در هریک از این
دو نوع فولاد ، مقدار کربن را میتوان در محدوده نسبتا وسیعی تنظیم کرد.
همچنین ، میتوان مقدار کل کربن را در قسمتهای مختلف یک قطعه فولاد تغییر
داد و خواص آن را بهتر کرد. مثلا بلبرینگ از فولاد متوسط ساخته شده است تا
سختی و استحکام داشته باشد و لیکن سطح آن را در بستری از کربن حرارت
میدهند تا لایه نازکی ازسمانتیت روی آن تشکیل گردد و بر سختی آن افزوده
شود.
مقدمه
فولادها ازنظرعناصرتشکیل دهنده ، به دونوع فولادغیرآلیاژی وآلیاژی تقسیم می شوند.
فولادهای غیرآلیاژی : این فولادها از ۰٫۰۶ تا ۱٫۵ درصدکربن دارند.
عناصردیگری نیز با آنها همراه است که درهرحال مقدارآن ها نباید از حد معینی
(۰٫۵ درصدسیلیسیم ، ۰٫۸ درصدگوگرد و منگنز ، ۰٫۵ درصدآلومینیم یا تیتان ،
۰٫۲۵ درصدمس ) بیشترباشد.
درفولادهای غیرآلیاژی ، کربن نقش تعیین کننده را دارد ،به همین دلیل ،این فولادها به فولادهای کربنی نیزمعروف هستند.
فولادهای آلیاژی : اگرفولاد را برای افزایش و تامین خواص مورد نظر با فلزاتی
مانند کرم ، نیکل ، ولفرام ، کبالت ، مولیبدن ، منگنز ، وانادیم و … آلیاژ
کنند ، فولادهای آلیاژی به دست می آید .چنانچه مجموع درصد وزنی عناصر موجود
در فولاد آلیاژی از ۵ درصد کمتر باشد، آن را فولاد «کم آلیاژ» و چنانچه
از۵ درصد بیشتر باشد، «فولاد پرآلیاژ» می نامند. فولادها را از نظر کاربرد
به دو نوع فولادهای ساختمانی و فولادهای ابزارسازی (صنعتی) تقسیم می کنند.
فولادهای ساختمانی
به فولاد هایی می گویند که از آنها می توان به عنوان مواد اولیه برای
ساختمان اسکلت های فلزی ، اسکلت پل ها و همچنین برای ساختن قطعات وسایل
نقلیه ، دستگاهها ، ماشین آلات ، اجزای ماشین (پیچ ومهره ، میله ومحور،
یاتاقان غلتشی و … ) استفاده کرد .
فولادهای ساختمانی معمولی : این فولادها جزء فولادهای غیرآلیاژی هستند و
چون درانتخاب آن ها استحکام کششی نقشی تعیین کننده دارد ، آن ها را برحسب
استحکام کششی شان طبقه بندی می کنند . استحکام کششی این فولادها متناسب با
درصدکربن موجود در آنها افزایش می یابد و برعکس ، انبساط (کش آمدن ) آنها
کاهش می یابد، به عبارت دیگر، با افزایش کربن ، شکنندگی فولاد بیشتر می شود
. همچنین ازدیاد کربن قابلیت تغییر فرم درحالت سرد یا گرم ، قابلیت جوشکاری ، و
براده برداری فولاد را کاهش می دهد.
این فولادها از ۰٫۱۲ تا ۰٫۶ درصد کربن داشته و آنها رادرسه گروه با درجه مرغوبیت ۱ و ۲ و ۳ تولید و به بازار عرضه می کنند.
فولادهای دانه ریزمخصوص جوشکاری : این فولادها قابلیت جوشکاری خوبی دارند.
فولادهای سختکاری شونده (کربوریزه ) : ازاین فولادها برای ساختن قطعاتی استفاده میشود که باید دارای رویه (سطح) خارجی سخت و بخش درونی (مغز ) نرم باشند. همچنین رویه آنها درمقابل سایش مقاوم بوده و بخش درونی آنها قابلیت تحمل خود را درمقابل ضربه حفظ کند و شکننده نباشد. برای این منظور، ابتدا کربن سطح خارجی آن ها رابا روش های مختلف افزایش می دهند وسپس سختکاری می کنند . برای اینکه قسمت داخلی این فولادها پس ازسختکاری ، نرم باقی بماند ، باید مقداردرصد کربن آن ها از0.2 درصد کمترباشد
فولادهای بهسازی شونده : این فولادها جزء فولادهای ساختمانی هستند و 0.2 تا 0.6 درصد کربن دارند . استحکام کششی و مقاومت این فولادها را می توان به وسیله بهسازی ( سخت کردن و برگشت دادن تا درجه حرارت ۵۰۰ تا ۷۰۰ سا نتیگراد) افزایش داد فولادهای بهسازی شونده برای ساخت قطعاتی به کار می رود که درمعرض ضربه وبرخورد قراردارند، مانند میل لنگ ها ، محورلنگ پرس های ضربه ای و محور وسایل نقلیه.
فولادهای ازته شدنی (نیتروژه ) :
این فولادها قابلیت جذب ازت را دارند و به همین دلیل می توان سطح آ ن ها راپس از بهسازی به وسیله ی جذب سطحی ازت سخت کرد . این فولادها جزء فولادهای آلیاژی هستند وممکن است حاوی فلزاتی مانند کرم ، مولیبدن ، وانادیم ، نیکل وآلومینیوم باشند . وجود فلزاتی مانند کرم ، مولیبدن و آلومینیم قابلیت جذب ازت را درفولاد افزایش می دهند . ازاین فولادها درساخت قطعاتی استفاده می شود که نباید هنگام عملیات حرارتی پیچیدگی پیدا شود .
فولادهای اتومات :
این فولادها که به آنها « فولادهای خوش تراش » نیز می گویند ، جزء فولادهای ساختمانی هستند . استحکام این فولادها برحسب درصد عناصر موجود در آن ها متفاوت است . در هنگام براده برداری از این فولادها ، براده های کوتاهی جدا می شوند وسطح خوبی را به دست می دهند . این ویژگی بیشتراز همه مرهون وجود گوگرد (s) است که مقدار آن در این گونه فولادها به 0.18 تا 0.4 درصد می رسد . وجود گوگرد باعث می شود که فولاد گرم شده ، شکننده شود و هنگام براده برداری براده های کوتاهی به وجود آید . به همین دلیل درماشینهای اتومات که براده های بلند اختلالات فراوانی ( مانند پیچیدن براده به دور ابزار و کار ، ساییدگی وکم شدن دوام ابزار ) را به وجود می آورند ، از فولادهای اتومات استفاده شود . شایان توجه است که وجود گوگرد زیاد در این فولادها، استحکام آنها را در برابر ضربه کاهش می دهد . از دیگر معایب فولادهای اتومات عدم قابلیت جوشکاری وتغییر فرم سرد آن ها است. فولادهای اتومات ( بجزگوگرد ) دارای 0.6 تا 1.5 درصد منگنز 0.05 تا 0.4 درصد سیلیسیم هستند ودرصورتی که شکنندگی بیشتر براده وسطح مرغوبتر مورد نظر باشد ،0.15 تا0.3 درصد سرب نیز به آن می افزایند.
فولادهای فنر :
فولادهای فنر علاوه بر استحکام کششی زیاد ، باید خاصیت الاستیسیته خوبی داشته و دربرابر سایش و ارتعاش نیز مقاوم باشند . وجود سیلیسیم در فولاد فنر خاصیت الا ستیسیته و وجود کرم استحکام و مقاومت دربرابر خوردگی را افزایش می دهد . این ویژگی ها تنها به درصد عناصر موجود در فولاد بستگی ندارد بلکه با وجود آن ها می توان به وسیله ی عملیات حرارتی و تغییر فرم درحالت سرد ، خواص آن را تغییر داده و ویژگی های مورد نظر را به دست آورد. فولادهای کربنی با 0.5 تا ۱ درصد کربن ،0.3 تا 0.4 درصد منگنز و حداکثر 0.04 درصد گوگرد و فسفر درساخت فنرها کاربرد زیادی دارند . برای ساخت فنرهای تخت یا مارپیچی که پس از ساخت تحت عملیات حرارتی قرار نمی گیرد ، فولادهای سخت کشیده یا نورد شده به کار می رود . از فولادهای کرم و وانادیم دار ، درساخت فنرهای بزرگ اتومبیل و لکوموتیو استفاده می شود . فولادهای سیلیسیم دار نیز در ساخت فنرهایی کاربرد دارند که استحکام و مقاومت ضربه ای زیاد از آن ها انتظار می رود . این فولادها به طور متوسط 0.4 درصد کربن ، 0.75 درصد سیلیسیم، 0.95 درصد منگنز با مس یا بدون مس دارند ولی مقدار سیلیسیم آن ها ممکن است تا ۲ درصد نیز برسد . فولادهای منگنز دار مخصوص ساخت فنر خودروها محتوی 1.25 تا 2 درصد منگنز و 0.4 تا 0.45 درصد کربن هستند . استحکام کششی این فولادها به شرط انجام عملیات حرارتی تا ۱۴۰۰ نیوتن برمیلیمتر مربع افزایش می یابد . فولادهای سیلیسیم منگنز دار دارای استحکام کششی زیاد تا حدود ۱۸۵۰ نیوتن بر میلیمتر مربع هستند . نوعی از این فولاد که کرم نیکل مولیبدن منگنز سیلیسیم مس و کربن دارد ، درساخت فنر موتورهای جت و سایر مواردی که مقاومت در مقابل گرمای زیاد مورد نیاز است ، به کار می روند . نوع دیگری از فولاد فنر با کبالت کربن کرم ولفرام نیکل است که در دمای ۷۶۰ درجه سانتیگراد ویژگی های خود را حفظ می کند .
فولادهای مخصوص : دامنه ی فولادهای مخصوص به قدری وسیع است که نمی توان درباره ی ویژگی های همه ی آن ها سخن گفت . این فولادها را به سه گروه : فولادهای نسوز ، فولادهای ضد زنگ و فولادهای ضد مغناطیس ، تقسیم کرده ایم و هریک از آن ها را شرح می دهیم .
فولادهای نسوز ( مقاوم درمقابل حرارت وگداختگی )
استحکام این فولادها تا دمای ۶۰۰ درجه سانتیگراد تضمین شده است و تا دمای
۸۰۰ درجه سانتیگراد نیز نمی سوزند. شایان توجه است که درمورد گداختگی
و سوختن فولادها دو مطلب مهم مورد نظر است.
الف – مقاومت در مقابل تاثیر گاز هایی مانند اکسیژن و اکسیدهای کربن ، بخار آب و گازهای گوگرد دار در دماهای بالا.
ب – حفظ خواص مکانیکی در دماهای بالا ، این ویژگی ها بیشتر مرهون کرم موجود
درآنها بوده و هر چه دمای کاری آن ها بیشتر باشد ، باید مقدار کرم بیشتری
با آن ها آلیا ژ شود تا از سوختن (درشت دانه شدن ) فولاد جلوگیری کند . از
این فولادها برای تهیه ورق ، لوله های تاسیسات دیگ های بخار ، پره های
توربین های گازی و بخاری ، سوپاپ دود موتورهای احتراقی و … استفاده می شود .
فولادهای ضد زنگ (stainless steel)
در این فولادها کرم و نیکل نقشی تعیین کننده دارد و مقدارکرم موجود در آن ها نباید از ۱۳ درصد کمتر باشد . این فولادها درمقابل خوردگی ، رطوبت هوا و اغلب اسیدها و بازها مقاوم هستند و برای تهیه ظروف و لوله های صنایع غذایی ، شیمیایی و شیرینی پزی مورد استفاده قرارمی گیرند . در فولادهای ضد زنگی که برای تهیه ظروف و لوله های حاوی موادغذایی از آن ها استفاده می شود ، به مقدار ۲٫۰ تا ۴٫۰ درصد مس نیز با آن آ لیاژ می کنند تا از تاثیر بوی بد فولاد روی مواد غذایی جلوگیری شود . این فولادها رامی توان از طریق براده برداری یا روش بدون براده برداری تغییر فرم داد و بخوبی جوشکاری کرد فولادهای ضد زنگ را می توان به وسیله پولیش دادن صیقل داد وکاملا پرداخت کرد.
فولادهای ضد مغناطیس
این فولادها دارای منگنز زیادی هستند (مانند فولاد X 50 Mn Cr 18 )
فولادهای ضد مغناطیس را می توان درحالت سرد بخوبی فرم داد و چنانچه تغییرفرم
زیاد در آن ها مورد نیاز باشد ، باید عملیات تابانیدن روی آن ها انجام گیرد
. عمل تابانیدن این فولادها به این ترتیب است که ابتدا آن ها را تا ۱۰۰۰
درجه سانتیگراد گرم کرده وسپس در آب خنک سرد می کنند . این عمل باعث می شود
که فولاد نرم و سمج شود . فولادهای ضد مغناطیس قابلیت براده برداری خوبی
ندارد . ازاین گونه فولادها می توان X 8 Cr Ni 12 12 را نام برد که فولادی
ضد زنگ ، ضد مغناطیس ، قابل کشش عمیق ( درقالب های کششی ) است و بخوبی صیقل
می پذیرد . این فولادها برای تهیه قاب ساعت ، محفظه قطب نما کارد و چنگال
و ظروف تزیینی مورد استفاده قرارمی گیرند.
فولادهای ورق :
فولادهای ورق را در گروه های خیلی ظریف ، سفید و همچنین ظریف ، متوسط ، خشن و ورق دیگ سازی تولید می کنند . ورق های خیلی ظریف وسفید را از فولادهای غیر آلیاژی نرم با ضخامت های کمتر از ۰٫۵ میلیمتر تولید می کنند . چربی سطح خارجی این فولادها را پس از تولید از بین می برند ، به همین دلیل می توان روی آن ها بخوبی رنگ کاری کرد وعملیات چاپ را انجام داد . ورق های سفیدی که درایران به حلبی معروفند ، قشر نازکی از قلع دارند.
ورق های ظریف برای کارهایی مانند کشش عمیق یا ایجاد نقش برجسته مناسب است وسطح خارجی آن را می توان بخوبی گالوانیزه یا رنگ کرد . درجه خوبی این ورق ها رابرحسب اعدادی از ۱۰ تا ۱۴ نرم بندی کرده اند ، به عنوان مثال ، علامت St 10 برای ورق های با قابلیت کشش عمیق وSt 14 برای ورق هایی که قابلیت کشش خیلی خوبی دارند ، انتخاب کرده اند . برای نشان دادن عملیاتی که پس از نوردکاری روی ورق ها انجام می شود، ازعددهای ، ۰۲،۰۳،۰۴،۰۵ ،۰۱ استفاده می شود . انواع ورق های ظریف ، درحالت های سرد و گرم شکننده نیستند و مقدار کربن آن ها از 0.1 تا 0.15 درصد است . این فولادها می توانند تغییر شکل دهند و قابلیت جوش ذوبی دارند . انواع ۰۳،۰۴،۰۵ برای جوش نقطه ای ودرزی مناسب است. ورق های متوسط و خشن را معمولا از فولادهای ساختمانی معمولی وهمچنین از فولادهای بهسازی شونده و سختکاری شونده سطحی تهیه می کنند . مخزن ها و لوله های تحت فشاری را که لازم است قابلیت جوش ذوبی داشته باشند ، ازفولادهای غیرآ لیاژِ می سازند . علائم مشخصه این فولادها HIV, HIII, HII, HI است . هرچه عددهای به کاررفته درعلامت اختصاری بزرگتر باشد ، نشان دهنده ی افزایش درصد کربن و استحکام کششی آنها ست . این ورق ها به « ورق های دیگ سازی» معروف هستند.
فولادهای ابزارسازی
فولادهای ابزارسازی به فولادهایی می گویند که از آن ها درساختن ابزارهای
براده برداری وبرش ( مانند چکش ، تیغه های دستگاه خم کن ، سنبه های خم و کشش
، قالب های کوره کاری ، قالب های ریخته گری … ) استفاده می شود . درانتخاب
فولادهای ابزار سازی استحکام کششی و انبساط چندان مورد توجه نیست بلکه
قابلیت برش و سختی آنها بیشترمطرح است . این فولادها رابرحسب درصد عناصر
موجود در آنها به فولادهای ابزارسازی غیرآلیاژی، کم آلیاژ و پرآلیاژ
تقسیم می کنند . فولادهای ابزارسازی را همچنین برحسب مورد استفاده ( دمای
کاری ) به فولادهای سردکار و گرمکار و برحسب موادخنک کننده ای که درهنگام
سختکاری آنها به کارمی رود به فولادهای آبی ،روغنی و هوایی تقسیم می کنند.
فولادهای ابزارسازی غیرآ لیاژی و کم آ لیاژ دارای 0.5 تا 1.5 درصدکربن هستند .
میزان کربن فولادهای ابزارسازی پرآلیاژ تا ۲/۲ درصد است . همه ی این
فولادها (حتی آنها که غیر آلیاژی هستند ) جزء فولادها ی نجیب به حساب می
آیند، زیرا درجه خلوص بالایی دارند . فولادهای سردکارسماجت خوبی دارند
و مقاومت آنها درمقابل ضربه ، فشار و ساییدگی زیاد است . با این فولادها
می توان مواد کار را با یکی از روش های براده برداری یا بدون براده برداری
تغییرفرم داد . فولادهای گرمکار دردماهای بالا دارای استحکام مکانیکی ،
و دوام برندگی زیادی هستند و برای تهیه قالب های کوره کاری ، ماتریس مخصوص
تهیه نیمه ساخته ها و… به کارمیروند . بااین فولادها می توان قطعات فولادی ،
فلزات سبک و سنگین را درحالت گرم تغییرفرم داد.
فولاد ابزارسازی غیرآ لیاژِی :
دراین فولادها مقدارکربن ( 0.5 تا 1.5 درصد ) نقش تعیین کننده درمورد
استفاده آنها دارد و هرچه مقدارآنها بیشتر باشد ، به همان نسبت سختی آنها
افزایش می یابد . درجه حرارت سختکاری این فولادها از ۷۶۰ تا ۸۵۰ درجه
سانتیگراد است . و پس از سردکردن در آب ، آنها را در دمای ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه
سانتیگراد برگشت میدهند . دمای کاری این فولادها کمتراز ۲۰۰ درجه سانتیگراد است و در۲۰۰ درجه سانتیگراد سختی خود را از دست می دهند به عنوان
مثال فولاد ابزارسازی غیرآ لیاژی C150 W1 پس از سختکاری ، از فولادهای آ
لیاژی نیز سخت ترمیشود ولی دردرجه حرارت حدود ۲۰۰ درجه سانتیگراد سختی
خود را از دست می دهد فولاد ابزارسازی غیرآلیاژی را می توان دردمای ۸۰۰ تا ۱۰۰۰
درجه سا نتیگراد کوره کاری کرد .
فولاد ابزارسازی کم آلیاژ : برای افزایش دوام برش و استحکام درحالت گرم ،
فولادهای ابزارسازی را با عناصری مانند کرم ، ولفرام ، نیکل ، منگنز
،مولیبدن و وانادیم آلیاژ می کنند . مجموع درصد عناصر آ لیا ژی درفولادهای
ابزارسازی کم آ لیاژ از ۵ درصد کمتر است . براده برداری با این فولادها
نسبت به فولادهای ابزار سازی غیرآلیاژی با سرعت برشی بیشتری امکان پذیر است
و سختی و قابلیت برش خود را تا ۴۰۰ درجه سانتیگراد حفظ میکنند . این فولادها
رامی توان دردرجه حرارت های ۹۰۰ تا ۱۱۰۰ درجه سانتیگراد سختکاری کرد .
درهر حال ، بایدتوجه داشت که شرایط سختکاری ، کوره کاری و عملیا ت دیگری که
روی آنها انجام خواهد گرفت ، ازطرف کارخانه های تولیدکننده داده می شود
و لازم است که شرایط مربوط بدقت رعایت شود .
فولادهای ابزارسازی پرآلیاژ : فولادهای ابزارسازی پرآلیاژ را می توان به سه گروه : فولادهای سردکار، گرم کار و تندبرتقسیم کرد. این فولادها به دلیل داشتن عناصری مانند ولفرام ،مولیبدن ، وانادیم و کبالت ، درمقابل سایش، سختی و مقاومت خوبی دارند ومخصوصا وجود ولفرام باعث می شود که بتوانند سختی خود را تا دمای ۵۵۰ درجه سانتیگراد حفظ کند. این فولادها می توانند تا ۲٫۲ درصد کربن داشته باشند. ومجموع سایر عناصرآلیاژی درآنها باید از۵ درصد بیشتر باشد. به نوعی از این فولادها که برای ساختن ابزارهای براده برداری به کارمی روند ، « فولادتندبر » می گویند . با این فولادها می توان با سرعت برشی بیشتر از فولادهای ابزارسازی کم آلیاژ براده برداری کرد . درجه حرارت سختکاری این فولادها را می توان برحسب کاربرد و درصد عناصر موجود درآنها از ۹۲۰ تا ۱۳۲۰ درجه سانتیگراد انتخاب کرد و آنها را در روغن یا هوا سرد نمود ودر دمای ۱۰۰ تا ۶۷۰ درجه سانتیگراد برگشت داد. از آنجا که قیمت این فولادها گران است، دربعضی موارد برای صرفه جویی ، آنها را به صورت قطعاتی کوچک به بازارعرضه می کنند و از آنها تنها برای تامین لبه های برنده ابزاراستفاده می نمایند .
سخت کاری تحت خلاء فولاد:
عملیات حرارتی سخت کاری تحت خلاء به فرایندی گفته می شود که در آن گرم کردن
( آستنیته کردن ) فولاد تحت خلاء و سرد کردن ( کوئنچ) آن با گاز خنثی مانند
نیتروژن یا آرگون انجام می شود.
در کوره خلاء دو محفظه ای پس از آستنیته شدن فولاد، قطعات به صورت خودکار
به قسمت خنک کننده (cooling) منتقل شده و عملیات کوئنچ در محفظه جداگانه
انجام می شود.
فولاد هایی که امکان سخت کاری تحت خلاء را دارند.
فولادهای ابزار سردکار : K105,K107,K110-1
فولادهای ابزار گرم کار : W300,W302,W320,W360-2
فولادهای تندبر( خشکه هوایی )HSS-3
چه چیز عملیات حرارتی تحت خلاء فولادها را از روش های سنتی متمایز می کند؟
۱- دمای واقعی آستنیتی کردن
دمای مورد نیاز برای آستنیتی کردن فولادهای ابزار سردکار ۹۸۰ تا ۱۰۲۰ درجه سانتیگراد و برای فولادهای گرم کار ۱۰۲۰ تا ۱۰۵۰ درجه سانتیگراد و برای فولاد های تندبر HSS (خشکه هوایی ) ۱۲۰۰ تا ۱۲۵۰ درجه سانتیگراد می باشد. در اغلب کوره های سنتی ( به ویژه نمکی ) امکان حصول دمایی بیشتر از ۹۷۰ وجود ندارد.
۲-عدم وجود کاربید های حل نشده و آستنیت باقی مانده
به دلیل واقعی بودن دمای آستنیت کلیه کاربید ها حل شده و به دلیل بالا بودن سختی پذیری فولاد آستنیت باقی مانده به شدت کاهش می یابد. حال آنکه به دلیل آستنیته شدن ناقص فولاد در روش های سنتی، برخی کاربیدها حل نمیشود و به دلیل عدم انحلال عناصر آلیاژی مانند W,NI,MO,V,Cr در زمینه و کاهش سختی پذیری فولاد، آستنیت باقی مانده افزایش می یابد.
۳-یکنواختی سختی از سطح به مغز
به دلیل واقعی بودن دمای آستنیته کردن سختی پذیری فولاد بالاست و حین کوئنچ مغز قطعه نیز به دلیل ثابت ماندن دمای محیط کوئنچ ( گاز نیتروژن) سختی مشابه سطح قطعه را خواهد داشت
۴-کاهش شدید تنش پسماند حاصل از عملیات حرارتی
به دلیل جابجایی بدون تنش قطعات حین کوئنچ تنش حاصل از عملیات حرارتی به حداقل مقدار خود میرسد.
۵-کاهش شدید اعوجاج
به دلیل چیدمان صحیح قطعات، اعوجاج در قطعات به حداقل مقدار خود می رسد و در اغلب موارد قابل اغماض است
۶-افزایش چقرمگی
به دلیل یکنواختی ریز ساختار و نبود تنش پسماند در قطعات و انجام صحیح سیکل های تمپر، پس از عملیات، چقرمگی به شدت افزایش می یابد
ا ستفاده از لیزر در سخت کاری سطحی فولادهای متوسط کربن ۱٫۱۱۸۶ و۱٫۶۵۸۲
عملیات حرارتی سطحی فولادهای با کربن متوسط برای ایجاد یک لایه سخت شده
همراه با تافنس مغز در مهندسی سطح توسعه یافته است، به طوری که امروزه از
منابع مختلف انرژی نظیر حرارت دهی شعله ای و القایی برای دستیابی به این
مهم بهره گرفته می شود. در این میان استفاده از انرژی لیزر نیز بعنوان یکی
از منابع حرارتی سودمند در این زمینه در حال تحقیق و گسترش است. از جمله
مزایای استفاده از لیزر در عملیات حرارتی سطحی فلزات می توان به امکان
حرارت دهی موضعی، عدم ایجاد اعوجاج، قابلیت عملیات حرارتی نواحی خاص و کاهش
زمان عملیات اشاره نمود. برای این کار تا کنون از لیزرهای مختلفی نظیر
Nd:YAG ، CO2 و لیزرهای پرقدرت اگزایمر استفاده شده است. در این تحقیق
تاثیر انرژی لیزر Nd:YAG و سرعت روبش آن بر روی سختی سطح دو نوع فولاد
ساختمانی ۱٫۱۱۸۶ و ۱٫۶۵۸۲ که هر دو دارای میزان کربن مساوی (0.4 درصد) و
منگنز مساوی (0.8 درصد) بوده اما فولاد ۱٫۶۵۸۲ دارای عناصر آلیاژی نیکل،
کرم و مولیبدن است، بررسی شده است. انرژی لیزر در محدوده ۲۰۰ تا ۶۰۰ میلی
ژول انتخاب و با سرعت های روبش سطحی بین ۱۰ تا ۱۵۰ میلی متر بر دقیقه، بر
روی سطح فولاد اعمال شد. آزمون های میکروسختی سنجی افزایش سختی سطوح عملیات
لیزری شده را نشان داد که حاکی از تغییرات ریز ساختاری در این سطوح است.
این میزان سختی و همچنین عمق سخت شده بسته به انرژی و سرعت روبش متفاوت
بود. عمق سختی در هر دو نوع فولاد ساده و آلیاژی بیشتر از 0.7 میلی متر
مشاهده شد.
مرتبط:
- عملیات حرارتی فلزات، سرامیکها و آلیاژهانام | وزن مخصوص بر حسب کیلو گرم در متر مکعب |
---|---|
منیزیم | 1800 |
آلو مینیوم آلیاژهای ساختمانی | 2700 |
آلومینیوم | 2800 |
آرسنیک | 5700 |
آنتیموان | 6700 |
کرم | 6900 |
منگنز | 7000 |
آهن خام خاکستری | 7200 |
چدن | 7200 |
روی | 7200 |
قلع | 7400 |
آهن سفید | 7700 |
فولاد نرم | 7850 |
برنز | 8500 |
برنج ریخته گری شده | 8800 |
نیکل | 8900 |
مس | 8900 |
سرب | 11400 |
بیسموت | 9800 |
جیوه | 13600 |
طلا | 19300 |
پلاتین | 21400 |
دیزل ژنراتور ترکیبی از موتور دیزل، ژنراتور و انواع متعلقات فرعی از قبیل شاسی، اتاقک پوشاننده جهت محافظت و کاهش صدا، سیستمهای کنترل، قطع کنندههای اضطراری مدار، سیستم مولد گرما، سیستم استارت اتومات و غیره است که به منظور تولید برق استفاده میشود. هدف از این ترکیب تولید الکتریسیته یا همان برق از سوخت دیزل (گازوئیل) است. یعنی این دستگاه نیروی مکانیکی حاصل از سوخت دیزل توسط موتور را به ژنراتور انتقال داده و در خروجی جریان برق را به ما می دهد.
دیزل ژنراتورها میتوانند از ۱ تا ۲۰ کیلو ولت آمپر (KVA) برای منازل، فروشگاهها، ادارات کوچک و دیزل ژنراتورهای توان بالا تاKVA۲۰۰۰ قابل استفاده برای مجتمعهای اداری بزرگ و کارخانهها برق تولید کنند. یک ژنراتور ۲۰۰۰ کیلو ولت آمپر را میتوان درون یک اتاقک ایزوله قابل حمل قرار داد. ژنراتورهای ۵ مگاوات برای ایستگاههای کوچک تولید برق استفاده میشوند و برای این منظور میتوان از چندین دستگاه ژنراتور استفاده کرد. ژنراتورها در سایزهای بزرگتر به صورت مجزا به محل نصب حمل شده و در آنجا مونتاژ و تجهیزات فرعی به آنها اضافه میگردد .
برای انتخاب دیزل ژنراتوردر دو مرحله عمل می کنیم:
اول: محاسبه بار الکتریکی مصرفی
هدف از محاسبه بار الکتریکی مصرفی ، رسیدن به یک مقدار عددی تاحدودی
دقیق برای محاسبه توان الکتریکی ژنراتور است. برآورد نادرست میزان بار
مصرفی می تواند منجر به انتخاب دیزل ژنراتورنامناسب شده که در صورت کمتر
بودن توان آن از توان مورد نیاز واقعی، نیاز ما را برآورده نمیکند و
اگربیشترباشد توان آن از توان مورد نیاز واقعی، باعث تحمیل هزینه اضافی
اولیه جهت خریداری آن و تحمیل هزینه سوخت و استهلاک اضافی در طول مدت بهره
برداری می گردد.
اگر دیزل ژنراتور قرار است فقط در مواقع اضطراری،
تنها هنگام قطع برق شبکه استفاده گردد معمولا لزومی ندارد بطور کامل جانشین
برق شبکه شود و میتواند تنها به مصرف کننده های ضروری برق بدهد. آنگاه
توان دیزل ژنراتور مورد نیاز کمتر و سایز آن کوچکتر خواهد شد. پس ابتدا
باید تعیین کنید که دیزل ژنراتوربرای تامین برق بصورت دائمی استفاده میشود
یا فقط برای مواقع اضطراری.
جهت تعیین میزان بار الکتریکی مصرفی، لیستی از مصرف کننده ها تهیه کرده و سپس آنها را به دو دسته ی سه فاز و تک فاز تقسیم بندی می کنیم. بعنوان مثال جهت ساختمان های مسکونی، مصرف کننده ها میتوانند موتور آسانسور (معمولا سه فاز)، الکتروپمپ های سیستم آبرسانی و آتش نشانی (تک فاز یا سه فاز)، لامپ های سیستم روشنایی(تک فاز) و مصارف داخلی آپارتمان ها مانند یخچال، تلویزیون، ماشین لباسشویی و ظرفشویی، اتو، جاروبرقی، لامپ ها و غیره (همگی تک فاز) باشد و جهت واحد های صنعتی، مصرف کننده ها معمولا شامل الکتروموتورهای نصب شده بر روی دستگاه ها و ماشین آلات ، الکتروپمپ ها (تک فازیاسه فاز)، دستگاههای جوشکاری (تک فازیا سه فاز) هستند.
سپس، به مشخصات الکتریکی آنها مراجعه کرده و میزان شدت جریان مصرفی بر حسب آمپر آنها را یادداشت می کنیم. بعضی از مصرف کننده ها (مصرف کننده های القایی مانند موتور های الکتریکی – الکتروموتور ها) بطور موقت و در لحظه استارت، مقدار آمپری که مصرف میکنند (جریان راه اندازی) چند برابر مقدار آمپر نامی آنهاست که بر روی پلاک مشخصات فنی آنها درج شده است و این افزایش آمپر آنها در محاسبات باید لحاظ شود.
حالا مقادیر بدست آمده در هر دو حالت سه فاز و تک فازرا به صورت مجزا یعنی تک فاز ها با هم و سه فازها با هم را با یکدیگر جمع می کنیم. سپس حاصلجمع بدست آمده در حالت تک فازرا تقسیم بر سه نموده و با مقدار بدست آمده در حالت سه فازجمع می کنیم. این همان ماکزیمم شدت جریان (آمپر) مصرفی مجموع بارهای الکتریکی مورد نیاز ما در سیستم برق سه فازاست که دیزل ژنراتورباید آنراتامین کند. حالا باید این مقدار آمپر را به کیلووات یا کاوآ (کیلو ولتآمپر) تبدیل کنیم:
KW = A / 1.8
KVA = A / 1.44
از روابط بالا مقدار توان الکتریکی مورد نیاز بر حسب کیلووات یا کاوآ در سیستم برق سه فاز بدست می آید که دیزل ژنراتورباید بتواند آنرا تامین کند.
بخش دوم: انتخاب دیزل ژنراتور
پس از تعیین توان الکتریکی مورد نیاز وقت آن است که به کاتالوگ سازندگان دیزل ژنراتور مراجعه نموده و مدل مناسب را انتخاب نماییم. در این مرحله توجه به نکات زیر ضروری است.
توان اعلام شده در کاتالوگ دیزل ژنراتورها بر اساس شرایط استاندارد است یعنی در ارتفاع سطح دریا و در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد و استفاده از سوخت مصرفی مناسب و با کیفیت. میزان ارتفاع از سطح دریا و دمای هوای محیط بر روی توان مکانیکی تولید شده توسط موتور دیزل اثر می گذارند. از آنجا که کمتر پیش میاید که دیزل ژنراتورها در شرایط استاندارد کار کنند، بنابراین با توجه به محل نصب دیزل ژنراتورمعمولا مقادیر توان عملی قابل دستیابی کمتر از توان های اعلام شده در کاتالوگ است.
دیزل ژنراتور نو یا کارکرده کدام برای شما مناسب تر است؟
دیزل ژنراتور نو
دلیل اول برای خرید یک دیزل ژنراتور نو ، این است که ضمانت تولیدکننده را به همراه دارد. شرایط این ضمانت می تواند بسیار متفاوت باشد، اما بسته به کاربرد مورد نظر از ژنراتور و یا موتور، معمولاً بین یک الی دو سال میباشد. با این حال، این ضمانت به بهای افزایش قیمت ارائه می شود. و معمولاً بسته به زمان ساخت و تولیدکننده، ممکن است زمان انتظار طولانی یا دسترسی (موجودی) محدود، باعث شود که زمان طولانی تری برای خرید آن صرف شود، به ویژه در هنگام خرید دیزل ژنراتورهای بزرگتر، برای شرکتهایی که زمان کافی برای انتظار دارند و واقعاً به امنیت یک یا دو ساله ی ضمانت نیاز دارند، دیزل ژنراتور نو میتواند بهترین گزینه باشد. مشابه هر دستگاه سنگین دیگر، لازم است به سادگی همه ی مزایا و معایب وضعیت خاص خود را سبک و سنگین کنید تا بتوانید بهترین گزینه را برای نیاز خود تعیین نمایید.
دیزل ژنراتورکارکرده
دیزل ژنراتور کارکرده با اینکه معمولاً ضمانت ندارند، به دلایل متعددی، مزایای قابل توجهی دارند. یکی از این دلایل کلیدی بدون شک این است که دیزل ژنراتور کارکرده، معمولاً با قیمتهای جالب توجهی ارائه می شود ، که از قیمتهای بسیار بالای خرده فروشی یک دستگاه نو هم به شدت پایینتر است. حتی ممکن است با خرید یک ژنراتور کم کارکرده به جای یک نمونه ی نو، بتوانید تا ۵۰% و یا بیشتر صرفه جویی کرد.
مزیت کلیدی دیگر این است که به سادگی در دسترس است و میتوان آنها را به سرعت خریداری کرده و نصب نمود. هیچ زمان انتظاری به خاطر محدودیت موجودی و زمان هدایت کارخانه وجود ندارد، و به این ترتیب شما میتوانید به سادگی آن را خریداری کرده و بلافاصله آن را به محل مورد نظر منتقل کنید. بسیاری از فروشنده ها حتی هزینهی نقل و انتقال را نیز در قیمت محصول از پیش لحاظ کرده اند.
به علاوه، به دلیل اینکه بسیاری از تولیدکنندگان برند دیزل و ژنراتور، دستگاههای پر قدرت صنعتی، تولید میکنند، ریسک آن قابل چشم پوشی است. دیزل ژنراتورها توان به نحوی ساخته می شوند که عمر طولانی داشته باشند و در هر زمان لازم کار کنند، در واقع بسیاری از موارد این عملکرد واقعی آنهاست که ، وقتی به آنها نیاز دارید، در دسترس شما باشند (مثلاً در هنگام قطعی برق) و بسته به عمر دستگاه، ممکن است هنوز دارای ضمانت باشند، و یا حداقل نوعی گارانتی از جانب فروشنده (واسطه) داشته باشند. در صورت امکان، یافتن ژنراتوری که پیشتر تنها برای بکآپ اضطراری یا توان آماده باش (استندبای) به کار می رفته است، بهترین گزینه است. دیزل ژنراتورهای بکآپ تنها زمانی به کار میافتند که توان اصلی افت میکند (خاموش می شود) و بسیاری از آنها به ندرت مورد استفاده قرار گرفته اند و عمر بدون تعمیر طولانی ای در پیش رو دارند.
تنها عیب واقعی خرید یک ژنراتور کارکرده مسئله اطمینان است. این که مالکیت آن در اختیار شخص دیگری است. بنابراین، شما باید در خصوص کاربری قبلی، سابقه، و شرایط فعلی ژنراتور و موتور با فروشنده صحبت کنید، و به این صحبت اعتماد کنید. به همین دلیل مهم است که همیشه خرید از یک شرکت معتبر که زیرساخت و تخصص فنی برای تست، تعمیر، یا بازسازی مناسب و یا همه ی آنها را برای این ماشینهای صنعتی دارند، در نظر بگیرید. بسیاری از مؤسسات فروش، تمام دیزل ژنراتورهای کارکرده خود را با بارهای مختلف تست میکنند، اما بسیاری از افراد و واسطه های کوچک منابع مناسب را در اختیار ندارند. روشن است که تست کردن و سرویس کردن، هر دو حائز اهمیت هستند. بسیاری از تستها با یک گواهی تأیید در خصوص جزئیات عملکرد هر واحد همراه هستند. دیزل ژنراتورکم کارکرد، با توان بین ۳۵ kW تا ۲ MW معمولاً به سادگی در دسترس هستند. کم کارکرد به این معنی است که ژنراتور برای تعداد منطقی و کمی از ساعات مورد استفاده قرار گرفته است. به وضوح قیمتها شدیداً به توان بر حسب کاوا و ساعات کارکرد، برند تولیدکننده و غیره بستگی دارند.
عصر ایران؛ یوسف ناصری- پس از زمین لرزه 7.3 ریشتری ازگله کرمانشاه در یک شنبه شب 21 آبان ماه 1396 افراد مختلفی از جمله برخی هنرمندان و ورزشکاران، دست به کار شدند و به جمع آوری کمک های مردمی برای مردم مناطق زلزله زده پرداختند.
در این میان دکتر صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران نیز دست به کار شد و شماره حساب بانکی خود را اعلام کرد و به صورت عمومی خواست کسانی که مایلند کمک های خود را به این حساب واریز کنند تا برای مردم مناطق زلزله زده خرج شود.
با توجه به توزیع کمک های نسبتا چشمگیر مردمی و سازمان های دولتی در مناطق زلزله زده، دکتر زیباکلام فقط 30 میلیون تومان از پول های واریز شده به حساب بانکی خود را صرف خرید اقلامی همچون آب آشامیدنی و پتو و چادر کرده و نهایتا به این نتیجه رسید که با پول های اهدایی مردم، به طور متمرکز یک روستا را بازسازی کند.
با هماهنگی مسئولان دولتی، روستای سراب ذهاب واقع در شمال شهر سر پل ذهاب برای این بازسازی در نظر گرفته شد و طرح بازسازی این روستا به عنوان دهکده امید نامگذاری شد.
یکی از اعضای تیم و گروه تصمیم گیری برای اجرای این طرح، دکتر صلاح الدین ویسی، استاد دانشگاه کردستان است. تعداد 62 استاد و متخصص به عنوان تیم مشاوره این طرح فعالیت دارند. کمیته آبادانی این طرح متشکل از 23 متخصص است که برای چگونگی اجرای طرح تصمیم گیری می کند .
در ماه ها و هفته های اخیر انتقاداتی نسبت به سرنوشت کمک های نقدی که به حساب بانکی دکتر صادق زیباکلام واریز شده بود مطرح شد. عصر ایران برای کسب اطلاعات دقیق از جزئیات طرح بازسازی روستای سراب ذهاب(دهکده امید) و روشن شدن برخی مسائل، با دکتر صلاح الدین ویسی عضو کمیته تصمیم گیری این طرح گفت و گو کرده است.
ویسی، دکترای معماری از کالج ترینیتی دوبلین دارد و تز دکترای او درباره انرژی های تجدیدپذیر و مدیریت مصرف انرژی در ساختمان های دانشگاهی بوده است. گفت و گو با این عضو هیات علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه کردستان درباره پروژه «دهکده امید» را می خوانید.
***
*بعد از زمین لرزه ازگله کرمانشاه، افراد مشهور مختلفی، کمک های نقدی و غیر نقدی برای مردم مناطق زلزله زده جمع آوری کردند. از بین استادان دانشگاه ها، آقای دکتر زیبا کلام با اعلام حساب بانکی خودشان توانست 3 میلیارد تومان برای مناطق زلزله زده جمع کند.
در هفته های اخیر انتقاداتی به عملکرد آقای زیباکلام در خصوص سرنوشت کمک های مردمی مطرح شد و ایشان هم به انتقادات پاسخ دادند. اخیرا در خصوص سرنوشت پول هایی که آقای زیباکلام جمع آوری کرده از رئیس سازمان مدیریت بحران کشور سوال شده بود و رئیس سازمان مدیریت بحران گفت با پول های جمع آوری شده عملا کاری انجام نشده و این پول ها را به سازمان مدیریت بحران تحویل بدهند.
آقای زیباکلام در جواب رئیس سازمان مدیریت بحران اعلام کرد که ما کار خودمان را انجام می دهیم و استادانی از دانشگاه کردستان و دانشگاه رازی کرمانشاه از جمله آقای دکتر ویسی در این زمینه فعالیت دارند.
با توجه به این که آقای دکتر زیباکلام به اسم شما با صراحت اشاره کردند می خواهیم بدانیم شما از چه زمانی درگیر اجرای ایده «دهکده امید» و بازسازی یکی از روستاهای زلزله زده شده اید؟
-با توجه به این که من عضو هیات علمی دانشگاه کردستان هستم و به منطقه زلزله زده نزدیک بودیم از روز دوم به صورت تیم های خودجوش، کمک هایی را جمع کردیم و روز سوم، به استان کرمانشاه رفتیم و شروع کردیم به توزیع کمک های جمع آوری شده از قبیل آب و پوشاک.
حدود 15 روز مشغول این کار بودیم. بعدا هم در جلسه ای در سنندج، گفتیم ما استادان دانشگاه به غیر از کمک هایی که می کنیم و همه مردم هم در این زمینه فعال هستند، می توانیم به صورت موثرتر و عمیق تر کمک کنیم.
استادان دانشگاه در زمینه های مختلف تخصصی از جمله روان شناسی می توانند ارائه خدمت کنند. دانشگاه های علوم پزشکی می توانند کمک کنند. ما گفتیم دانشگاه کردستان در بخش فنی می تواند در حوزه های مهندسی عمران، معماری و شهر سازی، کمک های موثری داشته باشد.
جمع بندی همکاران ما در دانشگاه این بود که ما بتوانیم از دانش فنی خودمان استفاده کنیم. من در جلسه دیگری ایده دهکده پایلوت(آزمایشی) را مطرح کردم. فردی هم که به عنوان نماینده آقای دکتر زیباکلام در آن جلسه حضور داشت، در این زمینه صحبت کرد.
به دنبال این صحبت هایی که داشتیم و کاملا تصادفی این ایده را مطرح کردم، در مناطق زلزله زده هم، آقای دکتر زیباکلام را دیدم. به ایشان طرح های مختلفی پیشنهاد شده بود.
خود ایشان هم با چندین استاد دانشگاه از جمله از دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه خواجه نصیر طوسی و دانشگاه رازی کرمانشاه صحبت کرده بود. با مردم بومی منطقه هم صحبت کرده بود و طی 15 روز، بررسی هایی کرده و به نتایجی رسیده بود.
نتیجه بررسی های ایشان، نزدیک به جمع بندی ما بود یعنی همان اسکان دائم. اسکان دائم به این معنا که ما فقط بازسازی انجام ندهیم. یعنی این طور نباشد که ساختمان و کالبد یک روستا را بسازیم و بعد از مدتی، روستایی ها شغل و معیشت نداشته باشند یا امکانات نداشته باشند و مجبور شوند همان خانه ای که ساخته شده را ترک کنند، به حاشیه شهرها بروند و بعد هم مجبور شوند در شهرها دستفروشی کنند.
حدود یک ماه یا یک و نیم ماه، با تعداد زیادی از متخصصان سراسر کشور و عمدتا از دانشگاه های منطقه، بررسی های لازم را انجام دادیم. البته برخی از اعضای هیات علمی پژوهشگاه زلزله شناسی(تهران)، از جمله آقای دکتر مرتضی بسطامی جزو تیم متخصصان ما هستند.
از استادان دانشگاه خواجه نصیر طوسی، دانشگاه رازی کرمانشاه و دانشگاه کردستان و دانشگاه آزاد، عضو این تیم متخصص هستند.
جمع بندی ما تاسیس دهکده امید یا دهکده پایلوت بود که قرار شد در روستای سراب ذهاب قادری باشد. این روستا، موقعیت ژئوپولتیک خوبی دارد. البته 90 درصد ساختمان های این روستا تخریب شده. به غیر از خانه بهداشت و سه واحد مسکونی، کل روستا نابود شده.
تاکید شد روستایی به عنوان پایلوت انتخاب شود که مردم آن فقیرتر باشند، بیش ترین کشته به نسبت جمعیت داده باشد و بیش ترین تخریب را تجربه کرده باشد.
*آقای دکتر زیباکلام در روز 23 آذر ماه در ارتباط با تاسیس دهکده امید نکاتی را مطرح و گفته بود سیستم تصفیه فاضلاب در این روستا نصب می کنیم، از آبیاری قطره ای استفاده می شود و مجتمع فرهنگی ساخته می شود که سینما و کتابخانه داشته باشد.
ایشان این نکات را مطرح کرده بود. از روز 23 آذر تا الان که به نیمه ماه بهمن رسیده ایم اقدام برجسته و خاصی انجام نشده که ارائه شود و منتقدان یا مخالفان اجرای این ایده، دیگر نتوانند مخالفت نشان بدهند.
-ایده ما، ایده پژوهشی محور بود. ما در این زمینه تحقیقاتی انجام دادیم. البته تیم تحقیق ما در دانشگاه بود. تیم پایلوت ما که در منطقه زلزله زده بود کمک های روزمره را انجام می داد و کار متوقف نشده بود.
حتی ما چند بار با آقای زیباکلام رفتیم از کانکس ها و چادرها بازدید کردیم. طرح و برنامه ما آماده بود. اصلا قبل از این که ما با آقای دکتر زیباکلام صحبت کنیم، ایده خودمان را مطرح کردیم. ما به منزل آقای تجری نماینده سر پل ذهاب رفتیم. فرماندار وقت سر پل ذهاب هم به آنجا آمده بود.
ما ایده را مطرح کردیم ولی مخالفت کردند. گفتند ما یک تجربه ناموفق در بم داریم که اشکال ایجاد کرد. گفتند آن تجربه ناموفق، ممکن است در سر پل ذهاب تکرار شود. بعد هم به بنیاد مسکن رفتیم و با مدیران بنیاد مسکن ملاقات کردیم.
*در بم چه مشکلی وجود داشته که گفته اند تجربه ناموفق؟
-من نمی دانم تجربه ناموفق چه بوده است. به طور دقیق به ما نگفتند که چه بوده. ظاهرا گروهی از خیّرین در بم، کاری را آغاز کرده اند که شاید برآورد دقیقی نداشته اند یا تیم فنی شان مشکل داشته است، در نیمه راه قولی را که داده اند نتوانسته اند تکمیل کنند و نیمه کاره مانده است.
پس از زلزله 21 آبان ماه، بیش ترین وقت ما صرف بحث های اداری شد و استدلال کردیم. ما نمی خواستیم خودسرانه و بدون اطلاع اقدام کنیم و کاری را شروع کنیم که نتیجه ندهد. ما می خواستیم رضایت مدیران جلب شود و مجوزهای لازم را داشته باشد.
در یک روستا نمی شود ما سرمان را پایین بیندازیم و شروع به ساخت و ساز کنیم یا به مردم بگوییم ما برای شما می سازیم و وعده و وعید بدهیم و بعد نتوانیم بسازیم. به همین دلیل به این نوع هماهنگی ها با سازمان های دولتی نیاز بود.
بالاخره خدا را شکر در هفته گذشته، تفاهم نامه با بنیاد مسکن امضا شد. در همان هفته گذشته یعنی در روز 5 شنبه(12 بهمن) کلنگ زنی را انجام دادیم. طرح مکتوب را به بنیاد مسکن داده ایم.
در این مدت چون روستا کاملا تخریب شده بود طرح هادی روستا[طرح مربوط به ساماندهی بافت و پروژه های پیشنهادی هر روستا] را بازنگری کردیم.
ما سفرهای زیادی به منطقه زلزله زده داشتیم. با مردم منطقه صحبت کردیم و مطالعاتی برای شناخت منطقه انجام دادیم. درباره نقشه های معماری با تک تک مردم روستا و شورا و دهیارشان صحبت کردم.
من شرح دادم هدف ما این است که بر اساس توسعه پایدار بسازیم. توسعه پایدار، سه رکن اصلی دارد. توسعه پایدار، بُعد اجتماعی دارد و بُعد محیط زیستی و بُعد اقتصادی هم دارد. ما هر سه بُعد را با هم در نظر گرفتیم.
در بُعد اجتماعی، طرح ها باید با مشارکت مردم باشد و مردم، دخیل باشند و بدانند چه چیزی ساخته می شود. با زنان روستا هم صحبت کردیم.
در بُعد اقتصادی ارزیابی کردیم که چه نوع اقتصادی دارند. کشاورزی شان از چه نوعی است و آیا ذرت می کارند یا گندم می کارند و چگونه می شود تفاله ذرت را دور نریزیم و برای تولید بیوگاز[انرژی پاک و برای تولید برق] استفاده کنیم. از چنین موادی در کشوری مثل هند و کشورهای آفریقایی استفاده می کنند.
ما برای این که دولت را مجبور نکنیم که کیلومترها لوله کشی گاز انجام بدهد، اقلیم روستا را مطالعه کردیم و مشخص شد بیش از 300 روز آفتابی دارد. این 300 روز آفتابی یعنی پتانسیل بسیار بالا برای استفاده از انرژی خورشیدی به منظور گرم کردن آب مصرفی حمام و آشپزخانه.
ما ارزیابی کردیم و دیدیم آبگرمکن های خورشیدی، می تواند جواب بدهد و هزینه های جانبی هم برای دولت ندارد.
بعد هم برخی از مسئولان بنیاد مسکن گفتند ما تکنولوژی سلول های خورشیدی که نور خورشید را به برق تبدیل می کنند در روستایی در اصفهان اجرا کرده ایم و این می تواند ماهیانه 5 تا 6 میلیون تومان برای مردم روستا درآمد داشته باشد.
استفاده از انرژی خورشیدی را در طرح آوردیم. با بنیاد مسکن تفاهم کردیم که ما در این زمینه می خواهیم کار کنیم و ایجاد اشتغال کنیم. گفتیم می خواهیم شغل های نو بیاوریم و در روستاها عملی کنیم.
هدف ما از این پروژه این است که زندگی روستایی مترادف با فقر نباشد. مردم روستا مجبور نباشند از شهر، تخم مرغ بخرند و به روستا برگردند. ما می خواهیم روستا، تولید مرغ و تولید تخم مرغ داشته باشد. یعنی در زمینه تولید گوشت و تخم مرغ مستقل باشد و حتی مقداری هم به شهرهای مجاور صادر کند.
حتی بحث جذب توریست هم مطرح است. استان کرمانشاه، پتانسیل بسیار بالایی برای جذب توریست دارد.
*آقای زیباکلام گفته اند: «اصل کار را دانشگاه کردستان انجام می دهد و از دانشگاه کرمانشاه هم کمک می گیریم». با توجه به این که دانشگاه رازی کرمانشاه یکی از دانشگاه های معروف کشور است و روستای سراب ذهاب در استان کرمانشاه و شهرستان سر پل ذهاب قرار دارد، چرا محوریت کار به عهده استادان دانشگاه رازی کرمانشاه قرار نگرفته و دانشگاه کردستان محوریت کار را تقبل کرده است؟
-کار ما اصلا محور ندارد. همه اعضای این گروه، در انجام این کار نقش دارند.
*به هر حال استادان دانشگاه کرمانشاه، آشنایی بیش تری با وضعیت اجتماعی و اقتصادی استان کرمانشاه و قابلیت ها و مردم استان کرمانشاه دارند تا دانشگاه کردستان.
-چندین جلسه با استادان آنجا داشته ایم و در دانشگاه رازی کرمانشاه نیز، تشکیل جلسه داده ایم. آقای دکتر عبادی استاد دانشگاه رازی کرمانشاه که در حوزه شهر سازی در دانشگاه یو پی ام مالزی(UPM) درس خوانده است، در بحث های حس تعلق به مکان، خیلی تجربه دارد و جزو تیم تخصصی است.
آقای دکتر کاووسی، آقای دکتر پرویزی و آقای دکتر کلهرنیا جزو تیم تخصصی ما و همه آنها استادان دانشگاه رازی کرمانشاه هستند. آقای دکتر کلهرنیا، از مشاورین بانک جهانی است و تخصص بسیار بالایی در توسعه پایدار و توسعه منطقه ای دارد.
اگر بخواهید از لحاظ تعداد استادان حساب کنید ما استادان دانشگاه کردستان در این تیم تخصصی در اقلیت هستیم. ما یک مقدار کار را جلوتر شروع کردیم. قبل از این که این کار را به یک کنسرسیوم بین دانشگاه ها و آقای دکتر زیباکلام تبدیل کنیم، ما کار خودمان را انجام می دادیم.
شاید ما یک مقدار بیش تر زحمت کشیدیم والّا ما نه بحث محوریت را داریم و نه این که چه فردی، بیش تر کار می کند. مهم، کیفیت کار است و صداقت در کار.
*در صحبت های خودتان اشاره داشتید به این که قبل از همکاری با آقای دکتر زیباکلام و طرح دهکده امید، طرح خودتان را برای نماینده سر پل ذهاب توضیح داده اید. با آن طرح چه هدفی را دنبال می کردید و آیا آن طرح، شبیه همین طرح دهکده امید بود؟
-ما نسبت به اسم طرح، حساس نبودیم و الان هم حساس نیستیم. این طور نبود که از اول یک روستا را انتخاب کرده باشیم. ما کل منطقه و از جمله روستاهای کوئیک را آمایش کردیم و همچنین روستای تپانی و روستای بی بیانی. همین روستای سراب ذهاب و چند روستای دیگر را بررسی کردیم.
این که چرا از بین روستای کوئیک حسن و کوئیک عزیزی و کوئیک محمود انتخاب نکردیم، به این علت بود که مثلا یکی از آنها یک روستای بسیار بزرگ است و تقریبا 150 واحد مسکونی داشته است.
ما حساب کردیم و متوجه شدیم از توان مالی ما خارج است. روستای تپانی هم، کوچک و حدود 15 خانوار بود. اما چرا روستای سراب ذهاب را انتخاب کردیم؟
روستای سراب ذهاب برای این که روستایی نمونه و پایلوت شود، موقعیت ژئوپولتیک خوبی داشت. این روستا در کنار جاده اصلی است. در واقع این روستا نزدیک یک سه راهی قرار دارد. یک جاده از شهرستان ثلاث باباجانی می آید، یک جاده هم به ازگله می رود و یک طرف هم به شهر سر پل ذهاب می رود.
این روستا پتانسیل های زیادی داشت و گزینه ای بود که می توانست موفق باشد. این روستا تقریبا با 8 روستای دیگر، کمتر از 2 کیلومتر یا کمتر از 7 دقیقه با ماشین فاصله د ارد. اگر در این روستا، یک کتابخانه تاسیس شود یا یک باجه بانک داشته باشیم، مردم روستاهای دیگر توانند بیایند استفاده کنند.
*آقای دکتر زیباکلام در آذر ماه امسال با سفیر آلمان در ایران ملاقات داشته که از سازمان های غیر دولتی (NGO) آلمان برای اجرای این طرح کمک بگیرند. همچنین گفته بود می خواهد با سفیر فرانسه ملاقات کند. آیا به طور مشخص آنها توانستند کمکی انجام بدهند؟
-من به طور کامل و صد در صد در جریان نیستم.
*شما در کشور ایرلند دکترا گرفته اید. در ایرلند یا در کشورهای اروپایی، آیا موسسات غیر دولتی هستند که بخواهند چنین کمک هایی ارائه کنند چه کمک مادی و چه این که تجهیزاتی برای اجرا و پیشبرد این طرح بدهند؟
-قطعا چنین موسساتی هستند. من در شرکت زیمنس کار کرده ام. شرکت زیمنس در زمینه توربین بادی و تکنولوژی خورشیدی حرف اول را در دنیا می زند. بالاخره ما همکاری داشته ایم، آشنایی داریم و مدیران آن را می شناسیم. ممکن است من در آینده از آنها خواهش کنم.
بعضی از همکاران به من گفتند از سازمان های جهانی کمک بگیرید. در دانشگاه ترینیتی دوبلین که من در آنجا تحصیل کردم و رتبه آن زیر 70 است استادان آن به انجام چنین کارهایی افتخار می کنند.
برای مثال یک استاد در دانشکده عمران و محیط زیست که ما بودیم افتخارش این بود و می گفت به آفریقا رفته و برای اجرای یک پروژه آب به صورت رایگان کار کرده است.
کشور ما می تواند از چنین متخصصانی بهره بگیرد. بالاخره ما چرا از شرکت زیمنس نتوانیم چهار تا توربین بادی بگیریم که برق بادی تولید کنیم. می توانیم تکنولوژی تولید برق از انرژی خورشیدی را بگیریم.
می شود این کارها را انجام داد ولی دیگر باید از کانال رسمی اقدام کرد. این امکانات هنوز مهیا نشده ولی غیر منطقی نیست و نشدنی هم نیست.
*علاوه بر ملاقات با سفیر آلمان در ایران، آقای زیباکلام با آقای جهانگیری معاون اول رئیس جمهور ملاقاتی یک ساعته داشته و جزئیات ایده را به طور کامل برای آقای جهانگیری مطرح کرده است.
بعد آقای جهانگیری خطاب به آقای زیباکلام گفته با این سه میلیارد تومان که جمع کرده اید نمی شود کارهایی که شما می گویید انجام داد معلوم است که شما کار اجرایی انجام نداده اید.
-حرف درستی است. بالاخره ما می خواهیم یک روستا را با این شرایط، آباد کنیم و نمونه و الگو شود. ما می خواهیم این کار را بر اساس اصول علمی و دانشی که داریم انجام بدهیم. بخشی از این دانش، تئوری و آکادمیک است و بخشی هم تجربی است.
ما چیزی در آنجا کشف و اختراع نمی کنیم. پنل های خورشیدی را باید نصب کرد. این کار خیلی پیچیده نیست. ما می خواهیم فاضلاب را تصفیه کنیم و آب حاصله را صرف کشاورزی کنیم.
*آقای بازوند استاندار کرمانشاه در دیداری که با آقای زیباکلام داشته گفته است ما 1900 روستا داریم و کمک مردم برای همه زلزله زده ها بوده و اگر شما فقط در روستای سراب ذهاب بخواهید هزینه کنید بقیه روستاها چه می شود. استاندار همچنین گفته این روستا فقط 95 خانوار دارد.
این صحبت های استاندار بوده ولی شما که بحث تولید برق از انرژی خورشیدی را مطرح می کنید آیا مشخص هست هزینه خرید و استفاده از پنل های خورشیدی برای 95 خانوار روستای سراب ذهاب قادری چقدر است؟
-این سوالی بود که ما از خودمان هم می پرسیدیم. ما گفتیم بالاخره پولی جمع شده آیا می خواهیم کانکس بخریم یا چادر بخریم یا می خواهیم غذا بخریم. ما گفتیم چه کاری انجام بدهیم که ماندگار شود.
در حوزه فاضلاب، مشاور ما آقای دکتر پیرصاحب هستند از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه. ایشان تجربیات زیادی در اجرای فاضلاب برای ارگان های دولتی دارند. همچنین در این زمینه از آقای دکتر کلهرنیا مشاوره گرفتیم که مشاور بانک جهانی هم هستند.
این روستا فاضلاب ندارد و نداشتن فاضلاب ممکن است بعدا یک معضل اساسی شود. ما برای فاضلاب کل روستا و این که از آب تصفیه شده، دوباره استفاده شود چیزی بین 80 تا 100 میلیون تومان هزینه بَر است.
بنیاد مسکن قبول کرده که اگر فلان مقدار هزینه شود، بنیاد هم کمک کند. یک تکنولوژی در حوزه خورشیدی، این است که با استفاده از انرژی خورشیدی، می توان آب گرم مصرفی خانوارها را تامین کرد. این تکنولوژی، راندمان بالای 70 درصد دارد.
با استفاده از انرژی خورشیدی، نیاز به مصرف گاز نخواهیم داشت. قرار شده 500 پنل خورشیدی تهیه شود برای مجموعه ای از روستاها. ما از طرف بنیاد مسکن، موظف شدیم روستاهای مجاور را مطالعه کنیم. بخشی از هزینه خرید پنل های خورشیدی را ما پرداخت می کنیم. بخشی از هزینه در قالب تخفیف شرکت فروشنده است. در این زمینه ظاهرا آن شرکت، قراردادی با بنیاد مسکن دارد.
بنیاد مسکن هم بخشی از هزینه خرید پنل های خورشیدی را تقبل می کند. ما برای هر کدام از پنل های خورشیدی باید 500 هزار تومان پرداخت کنیم و بنیاد مسکن هم همین مقدار باید پرداخت کند.
برای یک خانوار 6 نفره، یک پنل خورشیدی کفایت می کند و از این طریق، آب گرم تامین می شود. در 9 ماه از سال، این پنل خورشیدی می تواند جوابگوی مصرف یک خانوار باشد.
*با این 500 پنل خورشیدی که قرار است بخرید سهم شما از کمک 3 میلیارد تومانی که آقای زیباکلام جمع آوری کرده است، مجموعا 250 میلیون تومان می شود.
-این برای کل روستاهای این منطقه است. تعداد 20 روستا از پنل خورشیدی استفاده خواهند کرد. ما می خواهیم در این قالب به روستاهای دیگر کمک هایی بشود. یک بخش دیگر از تکنولوژی خورشیدی، تبدیل انرژی خورشیدی به برق است.
هدف این است که این روستاها در انتهای شبکه برق رسانی هستند،افت ولتاژ دارند و مشکلات مربوط به برق پیش می آید. با این تکنولوژی، ما در آنجا برق را ذخیره می کنیم و این برق مثلا می تواند به مصرف روستاهای دیگر برسد.
*هزینه خرید پنل های خورشیدی 250 میلیون تومان می شود و 80 تا 100 میلیون تومان هم برای سیستم فاضلاب می خواهید خرج کنید. با توجه به این که بیش از 90 درصد ساختمان های روستای سراب ذهاب به خاطر زمین لرزه تخریب شده اند، هزینه ساخت و ساز ساختمان ها چگونه می شود؟
-روش ساخت بنیاد مسکن، بر اساس اسکلت فلزی و با اتصالات پیچ و مهره است. ما به نقشه های بنیاد مسکن ایراداتی داشتیم. ما گفتیم معماری مورد نظر خودمان را پیاده می کنیم. با بنیاد مسکن این طور به تفاهم رسیدیم که آنها ساخت و ساز بر اساس اسکلت فلزی را اجرا کنند و معماری ساختمان ها به عهده ما باشد.
ما طرح هایی را ارائه دادیم که منطبق بر نیاز و فرهنگ مردم و منطبق با اقلیم منطقه است. این طرح ها به تصویب رسید. بنابراین پیمانکار بنیاد مسکن، کار ساخت و ساز روستا را انجام می دهد.
*یعنی از لحاظ ساخت و ساز واحدهای مسکونی ساکنان روستا، هزینه ای از این مبلغ جمع آوری شده نخواهید داشت؟
-ما هزینه ای برای ساخت و ساز مسکن نخواهیم داشت. از همان وامی که دولت می دهد آن کار انجام می شود. ما در بخش معیشت کمک می کنیم. معیشت هم دو نوع کشاورزی و دامداری است.
در حد توان خودشان دامداری انجام می دهند. تعداد دام ها به طور متوسط 25 راس گوسفند و یک یا دو راس گاو است. در معماری گذشته ما، دام ها در محل زندگی انسان ها زندگی می کردند که مشکلات بهداشتی ایجاد می شد و بوی نامناسب هم وجود داشت. ما اینها را تفکیک خواهیم کرد.
*می خواهید برای روستا دامداری هم تاسیس کنید؟
-ما تاسیس نمی کنیم. ما کمک می کنیم که احیا شود. مردم روستا، خودشان دام دارند ولی مثلا آغل آنها ویران شده. ما می خواهیم در بخش دام، یک مقدار کمک کنیم. آن هم کمک به کسانی که خودشان دام دارند و نه همه افراد.
*در بخش کشاورزی می خواهید چه کاری انجام بدهید؟
-آقای دکتر زیباکلام نکاتی درباره آبیاری قطره ای گفته اند. این آبیاری قطره ای انجام شده و در همه روستاهای منطقه قبلا اجرا شده و تا اسلام آباد غرب و قصر شیرین ادامه پیدا می کند. قبل از وقوع زلزله، شبکه سازی انجام شده و قرار بوده از آب سدها استفاده شود.
قبل از زلزله، کانال های آب ایجاد شده و مردم هم لوله کشی کرده اند. یک سال یا دو سال دیگر، سدهای منطقه آبگیری می شود و آب در لوله ها جریان پیدا می کند. ما وارد کار آبیاری قطره ای نمی شویم.
*آقای زیباکلام گفته بود زلزله بزرگتر در منطقه، فقر است. در این طرحی که شما می خواهید اجرا کنید مردم روستا چگونه می خواهند درآمد کسب کنند و آیا کسب درآمد با کار کشاورزی و دامداری است یا روش های دیگری دارید؟
-اولویت ما کشاورزی و دامداری است. از تکنولوژی های نوین استفاده می کنیم و برخی شغل ها ایجاد می شود. از این طریق درآمدهایی ایجاد می شود. به غیر از این موارد، ایده دیگری به ذهن ما نرسیده است یا کسی به ما پیشنهاد نکرده است.
*حدود 20 سال قبل ژاپنی ها در استان کرمانشاه طرحی را اجرا کرده اند و در حوزه توسعه پایدار بوده و دقیقا بحث مشارکت مردم مطرح بوده و راهکارها را از خود مردم گرفته اند. مشارکت واقعی مردم در آن طرح اتفاق افتاده است.
آیا شما از آن تجربه استفاده کرده اید و آن طرح به صورت مستند درآمده که شما در این طرح جدید استفاده کنید؟
-اساس توسعه پایدار، توسعه اجتماعی است. در توسعه اجتماعی، باید مردم را شریک در نظر دادن بدانیم. ما نه از آن طرح بازدید کرده ایم و نه اطلاعات دقیقی در مورد آن داریم. ما وقت زیادی نداشتیم که توسعه گسترده دانش تحقیقی داشته باشیم. همه این کارها در زمان کوتاه چند ماهه انجام شده.
*به هر حال این تجربه در استان کرمانشاه وجود دارد و کارشناسان ژاپنی به استان کرمانشاه رفته اند و از مردم نظر و راهکار خواسته اند. مشارکت واقعی و بحث توسعه پایدار 20 سال پیش در برخی روستاهای استان کرمانشاه مطرح شده.
-حالا ما می رویم آنها را پیدا می کنیم. بالاخره هر جای دنیا علم باشد ما به دنبال آن هستیم. مطالعه می کنیم و آن را بومی می کنیم. ممکن است آن چیزی که در ژاپن هست به درد ما نخورد. همچنان که نقشه های ساختمانی بم به درد مناطق زلزله زده کرمانشاه نخورد.
ما به بنیاد مسکن گفتیم این نقشه ها برای بم و برای شمال ایران است. حتی گفتیم در شمال کشور، هوا گرم و مرطوب است. نمی شود همان ساخت و ساز بم را در شمال ایران انجام داد.
*آقای زیباکلام در توضیح چارچوب های طرح دهکده امید، نکاتی را مطرح کرده است و برخی از هموطنان ما انتقاداتی به این صحبت ها وارد کرده اند. برای مثال آقای زیباکلام گفته می خواهیم در روستا سینما بسازیم.
در واکنش به طرح ایجاد سینما، برخی گفته اند مردم زلزله زده، الان مشکلات جدی تری دارند و چه نیازی هست که سینما ساخته شود.
-آقای دکتر زیباکلام، متخصص معماری و شهر سازی نیستند. ممکن است کلماتی که به کار می برند بار مفهومی مورد نظر تیم تخصصی طرح را نداشته باشد. اما منظور از سینما چه هست؟
بالاخره یک مسجد در روستا بوده و این مسجد به خاطر زلزله تخریب شده. مردم نیاز دارند و الان هم چادر زده اند و در چادر نماز می خوانند. نماز جماعت هم زیر چادر برپا می شود.
ما می خواهیم مسجد، فقط جای نماز خواندن نباشد و پژوهشکده دینی و فرهنگی باشد. بشود در آنجا مردم را آموزش داد. ما می خواهیم به اصطلاح یک سالن سمعی و بصری داشته باشد و مثلا تفکیک زباله را آموزش بدهیم. حالا ممکن است شما اسم آن را سینما بگذارید ولی در حد یک سالن است و ممکن است مختص این روستا نباشد.
با کارهایی که در این روستا انجام می شود ممکن است دهیارهای روستاهای اطراف بعدا در همین سالن، جلسه برگزار کنند یا وزارت بهداشت جلسه برگزار کند یا مردم روستا بخواهند نشستی داشته باشند.
*این مجتمع فرهنگی و سینما اولویت دارد یا اقدامات جدی تری در اولویت است؟
-ما اسم آن را سینما نگذاریم. وقتی می گوییم سینما، مردم یاد سینمای آزادی و ایجاد تفنن می افتند. ما می خواهیم یک مجموعه فرهنگی و مذهبی بسازیم. یک بخش آن، اتاق سمعی و بصری دارد و می شود در آن فیلم پخش کرد و می شود در آن سخنرانی کرد.
ما پروژه ها را اولویت بندی کرده ایم. تفکیک زباله در دستور کار ما هست و در اولویت است. معیشت اولویت اول است. تکنولوژی خورشیدی و آب گرم مصرفی و هزینه نکردن برای گاز، اولویت دوم است.
اولویت سوم، تفکیک زباله است. اولویت چهارم هم ساماندهی معابر و اقداماتی از این قبیل است. در کنار این اقدامات، ما به مردم گفته ایم خودتان هم درخت بکارید. من چندین بار به روستایی که کار می کردم رفته ام و شب هم در آنجا می مانم. این طور نیست که فقط چند ساعت در آنجا بمانم و برگردم. گاهی اوقات، دو یا سه شبانه روز در روستا مانده ام.
برای مثال یکی از ساکنان روستا درخت پرتقالی را به من نشان داد و گفت دو روز قبل از زلزله دو سبد پرتقال از آن چیده و خیلی هم باکیفیت است. این موضوع به من ایده خوبی داد و گفتم اگر مثلا 1000 درخت پرتقال در روستا کاشته شود خیلی عالی می شود و همه مردم استقبال می کنند. پتانسیل کشاورزی منطقه، خیلی زیاد است. در آینده برای آن منطقه، آب از سد می آید و کشاورزی مکانیزه خواهند داشت.
این طرح، پایلوت است و سعی و خطا هم دارد. ممکن است راه هایی را غلط برویم ولی برای روستای بعدی می گوییم ما می خواستیم فلان کار را انجام بدهیم که نشد ولی شما این راه را نروید. پیشنهاد ما، روش های بعدی است. دانشگاه خواجه نصیر طوسی به ما قول داده است که ما در هر روستایی کار کنیم آنها می آیند مدرسه روستا را می سازند.
*به طور مشخص آقای زیباکلام گفته اند مجتمع فرهنگی می سازیم که توانمند سازی زنان روستا و روستاهای اطراف عملی شود و زنان کسب درآمد کنند.
ظرف چه مدت می توانند به درآمدزایی برسند و از آن به بعد، فقر تجربه نشود؟
-ما در مجموعه فرهنگی می توانیم آموزش های مدنی و آموزش های معیشتی ارائه کنیم. فرض کنید برای زنان می توانیم کلاس های آموزش خیاطی و گلدوزی و بهداشت برگزار کنیم.
ممکن است این آموزش ها به پول تبدیل نشود ولی در راستای فقر زدایی هستند. الان که ما در آنجا کار می کنیم مسئولان پست بانک گفتند با هزینه خودشان و با تمام امکانات، یک باجه بانک تاسیس می کنند و دستگاه خودپرداز. هم نصب می کنند. حتی مردم روستاهای دیگر گفتند اگر این دستگاه خودپرداز در این روستا نصب شود ما می توانیم پیاده هم بیاییم و برگردیم.
*آقای دکتر علی اکبر جلالی که صاحب نظر در حوزه فناوری اطلاعات هستند در سال 1379 تعداد 20 کامپیوتر به روستای شاهکوه گرگان برده بود و مردم روستا را آموزش داده بود. آن روستا اولین روستای اینترنتی جهان شد.
در روستای قشلاق شاهکوه که روستای قرن آباد است با ایجاد یک ساختمان دو طبقه، مرکز جامع خدمات اینترنتی را راه انداز کرد. یک سال بعد از این کارها درآمد مردم 40 درصد افزایش پیدا کرد و توریست های داخلی و خارجی برای دیدن و کار مردم با کامپیوتر به آنجا رفته بودند.
بعد از این که رئیس سازمان مدیریت بحران انتقاد کرده و گفته بود کمک های مردم را به ما تحویل بدهید آقای زیباکلام در یک سخنرانی در محل اجرای طرح گفته بود مسئولان نترسند ولی ما هیچ ادعایی نداریم و شاید هم موفق نشویم ولی کار را با شور و مشورت انجام می دهیم.
وقتی آن تجربه در روستاهای شاهکوه و قرن آباد استان گلستان وجود دارد چرا تردید هست نسبت به این که طرح دهکده امید موفق می شود یا نه؟
-ما یک تیم دانشگاهی هستیم. یک تیم دانشگاهی نمی توانند چیزی را با قطعیت اعلام کنند. ما اصلا مقاله ای هم که می نویسیم انتظار داریم مثلا دو سال بعد، ایرادات آن مقاله را پیدا کنند.
این حالت، بیش تر از دیدگاه و بینش آکادمیک است والّا ما با بنیاد مسکن ارتباط تنگاتنگ هستیم و از آنها مشاوره می گیریم. آنها به ما گفتند تکنولوژی خورشیدی می تواند منبع درآمد خوبی باشد. گفتند این کار را در برخی روستاهای همدان انجام داده اند.
من قرار است در هفته آینده به آن روستاهای همدان بروم و با چشم خودم آنجا را ببینم. آقای دکتر ویسی که استاد مکانیک دانشگاه رازی کرمانشاه هستند و با من هم نسبتی ندارد، در زمینه پنل های خورشیدی پروژه های موردی در کرمانشاه اجرا کرده است.
*بالاخره آن تجربه سال 1379 به بعد در استان گلستان وجود دارد. علاوه بر آن تجربه توسعه پایدار که ژاپنی ها در برخی روستاهای استان کرمانشاه انجام داده بودند هم اتفاق افتاده.
با توجه به همکاری تعداد زیادی از متخصصان و استادان دانشگاه برای اجرای طرح دهکده امید، قاعدتا باید موفق شود و منابع مالی هم در اختیار است ولی این که تردید وجود دارد شما می توانید این تردید را برطرف کنید.
-در کشور ما، تئوری یک چیز است و برنامه یک چیز دیگر. من خودم نگرانی دارم ولی تلاش می کنیم موفق شویم. ما یک ریال بابت این کار حق الزحمه نمی گیریم. ما با خودروی خودمان به استان کرمانشاه می رویم و همه هزینه ها را خودمان پرداخت می کنیم.
ما از سنندج به آنجا می رویم و باید حدود 6 ساعت وقت صرف کنیم که به آنجا برسیم یعنی نزدیک نیستیم. ما علاقه مند نیستیم اجرای این طرح به مسائل سیاسی گره بخورد.
ما نمی خواهیم این کار، سیاسی شود و نمی خواهیم فردی شود. ما این کار را برای مردم انجام می دهیم. درخواست من از رسانه ها این است که از این طرح حمایت کنند و اطلاعات درستی منتقل شود.
آقای دکتر زیباکلام به دنبال این نیست که نماینده مجلس و استاندار شود. بقیه اعضای تیم تخصصی هم چنین قصدی ندارند. آقای زیباکلام، دیسک کمر دارد ولی با این حال چندین بار به مناطق زلزله زده کرمانشاه رفته است.
*از ابتدا آقای زیباکلام تصور می کرده فرضا 8 میلیون تومان جمع آوری کند و به افراد معتمد منطقه زلزله زده برساند. اما الان بیش از 3 میلیارد پول جمع شده و چون آن پول در بانک هست سود بانکی هم به آن تعلق می گیرد. کل داستان این طور بوده و ادامه پیدا کرده است.
-ما در کار انجام شده افتاده ایم. لازم می دانم که بگویم 62 نفر در تیم مشاوره ما هستند و کمیته آبادانی که برای اجرای طرح تصمیم گیری می کند تعداد 23 عضو دارد. تصمیمات به صورت جمعی اتخاذ می شود و فردی نیست.
آقای زیباکلام، عضو این کمیته تصمیم گیری نیست و این طور نیست که تصمیم گیری به صورت فردی انجام شود. وقتی در کمیته آبادانی به تصمیماتی می رسیم آنها را با مردم مطرح می کنیم و کارها با مشاوره مردم جلو می رود. ما از مردم می پرسیم که کدام تصمیم اجرا شود بهتر است.
*چه مدت طول می کشد شاخص هایی که در توسعه پایدار دنبالش هستید نمود پیدا کند؟
-در اولویت های ما، اول تامین مسکن است که بنیاد مسکن به شدت مشغول است. بازنگری طرح هادی روستا را داریم. بعد از مسکن، معیشت است و بعد هم ساماندهی معابر و تفکیک زباله است.
پنل های خورشیدی کاری ندارد و می توان این نوع کارها را به صورت همزمان انجام داد. ما هم یک تیم فنی داریم و این پنل های خورشیدی را روی پشت بام ها می گذاریم و نصب می کنیم.
پیش بینی ما این است که بنیاد مسکن تا اواخر خرداد 1397 کار ساخت مسکن را انجام بدهد. بقیه کارها نیز ممکن است دو ماه یا سه ما طول بکشد. معابر ممکن است یک مقدار بیش تر طول بکشد.
بستگی به بودجه ما هم دارد. ما به بنیاد مسکن گفته ایم هر جا بودجه ما تمام شد و مردم هم حمایت نکردند ما همان جا پروژه را قطع می کنیم و اگر خودتان توانستید فازهای بعدی را انجام بدهید.
*با حدود 3 میلیارد و 400 میلیون تومان کمک نقدی مردم که آقای زیباکلام جمع آوری کرده فکر می کنید چند درصد بخش های ایده مورد نظر را می توان اجرا کرد؟
-با پولی که بنیاد مسکن هزینه می کند، برآورد ما این است که نزدیک 10 تا 12 میلیارد تومان می خواهد. یک قسمت از کارها را بنیاد مسکن انجام می دهد و 3 میلیارد و 400 میلیون تومان کمک های مردم است. اگر 3 میلیارد و 400 میلیون تومان هم بنیاد مسکن به ما بدهد یک مقدار دیگر و در حد 10 یا 20 درصد ممکن است کمبود داشته باشیم.
*پس کمک های مردمی 3 میلیارد و 400 میلیون تومان است. بنیاد مسکن هم 3 میلیارد و 400 میلیون تومان به شما بدهد و ساخت و ساز منازل هم توسط بنیاد مسکن انجام شود.
-بنیاد مسکن، پولی به ما نمی دهد. در قالب تفاهم نامه همکاری، بنیاد مسکن مثلا بخشی از هزینه خرید آبگرمکن های خورشیدی را تقبل کرده است. برای اجرای همه کارها بین 10 تا 12 میلیارد تومان بودجه نیاز است.
*هدفگذاری مشخصی دارید که مثلا یک سال بعد ساکنان روستا چه درآمدی می توانند داشته باشند با این برنامه توسعه پایدار؟
-از نظر ریالی نه. تا یک مقدار برنامه های ما اجرا نشود برآوردهای ما هم دقیق نیست. اما پیش بینی کردیم اگر کشاورزی انجام شود و مردم روستا به زندگی معمولی خود برگردند حداقل می توانند در حد یک کارمند که حقوق معمولی دارد درآمد داشته باشند.
به یک نکته دیگر هم اشاره کنم. برای مثال به منظور توریست پذیری در نظر داریم از نمای کاهگل استفاده کنیم ولی با استفاده از نانو تکنولوژی یک پوشش نانو ایجاد می کنیم که اگر باران بیاید نتواند گل را شستشو بدهد و آنجا را کثیف کند. می خواهیم یک بافت سنتی و دلپذیر به روستا بدهیم.
ما به دنبال یک دهکده سیاسی نیستیم. ما از رسانه ها و روزنامه نگاران انتظار داریم بیایند واقعیت ها را بشنوند.
عصر ایران؛ جعفر محمدی - زلزله 7.2 ریشتری کرمانشاه، برای برخی مسؤولان، یک مصیبت به تمام معنا بود؛ نه از این روی که هموطنان شان زیر آوار ماندند و بی خانمان شدند، بلکه به این دلیل که این زمین لرزه، مانند زلزله روز قیامت که متون دینی، آشکار کننده اسرار است، برملا کننده بی کفایتی بسیاری از مسؤولانی بود که 12 ماه سال از بیت المال ارتزاق می کنند تا در روز مبادا به داد مردم برسند. اما چون روز حادثه فرا رسید، مستأصل تر از همه کسانی بودند که قرار بود بحران را مدیریت کنند.
این استیصال، نه فقط در کرمانشاه که حتی در پایتخت هم برملا شد، چندان که با یک بارش پیش بینی شده چند ده سانتی متر ، تهران و اطراف آن، حتی شاهراه های حیاتی فلج شدند و برای روزها، زندگی عادی میلیون ها نفر در دو استان تهران و البرز مختل شد!
اما مصیبت بارتر از زلزله کرمانشاه برای مسؤولان، زلزله "صادق زیباکلام"
بود که مردم به او اعتماد کردند و بیش از 3 میلیارد تومان پول نقد به
حسابش ریختند تا خرج زلزله زدگان کند.
زیباکلام می توانست یا این مبلغ را خرج امور روزمره زلزله زدگان کند و
برایشان چادر و آب معدنی و پتو بخرد یا به ساخت خانه هایی که ویران شده اند
همت بگمارد.
او که در واقع، وکیل معتمد هزاران نفری است که پول به حسابش ریخته اند، دومی را برگزید.
مشکل
اما اینجا بود که نگاه این استاد دانشگاه تهران، با نگاه سنتی مسؤولان
یکسان نبود. تمام بازسازی هایی که تا قبل از این در پی حوادث پیشین انجام
گرفته، سرهم کردن خانه های ویران شده بود و دیگر هیچ. اما زیباکلام یکی از
روستاهای سرپل ذهاب را که کاملاً ویران شده است، را برای بازسازی برگزید و
گفت که با مشورت استادان دانشگاه و مردم محل، تصمیم دارد این روستا را به
طور اصولی بازسازی کند، مثلاً روستا نقشه جامع داشته باشد، از هدر رفت آب
در آن جلوگیری شود، آبگرمکن های خورشیدی بر پشت بام خانه ها نصب شود و ... .
اینجا بود که تن مسؤولان با زلزله ای بیش از 7.2 ریشتر لرزید. اگر زیباکلام که بر خلاف مسؤولان، پول و بودجه از بیت المال نمی گیرد و ادعایی هم ندارد بتواند با کمک مردم این کار را انجام دهد، آنگاه آیا مردم از مسؤولان نخواهند پرسید پس چرا شما تا کنون چنین نکرده اید؟
آنگاه شروع کردند به جوسازی علیه زیباکلام که اصلاً چه حقی داری برای مردم خانه بسازی؟ باید پول ها را به ما بدهی تا خودمان برای مردم خرج کنیم و ... حتی تهدیدش کردند که علیه او اقدام قضایی هم خواهند کرد!
این دسته از مسؤولان، البته به روی خودشان نمی آورند که اگر مردم آنها را لایق می دانستند، کمک هایشان را به جای آن که به معتمدانی چون زیباکلام و علی دایی و ... بدهند، به آنان پرداخت می کردند. این دقیقاً همان نقطه ای است که برخی افراد و جریان ها دچار سوزش شده اند و این روزها، با بستن چشم های خود بر کمک هایی که کامیون کامیون توسط چهره ها به کرمانشاه ارسال می شد، می گویند خبری از کمک های آنان نیست!
باید به این مسؤولان گفت که به جای این که در برابر کار خیر چهره های مورد وثوق مردم بایستید، در برابرشان تعظیم کنید چرا که بخشی از بی کفایتی های شما را جبران می کنند. مگر امثال زیباکلام و علی دایی نمی توانستند در ایام بعد از زلزله، مبلغی به حساب هلال احمر واریز کنند و وجدان شان را آسوده نمایند و به زندگی شخصی شان بپردازند؟ اگر چنین می کردند، کسی با آنها کاری نداشت ولی حال که از زمان و توان شان را برای کمک به همنوعان خود گذاشته اند، شلاق بی اخلاقی است که بر سر و رویشان باریدن گرفته است!
یکی از نشانه های انحطاط این است که افراد دلسوزی که کاری برای جامعه می کنند، به جای آن که قدر بینند و بر صدر نشینند، مجبور به پرداخت هزینه می شوند.
زیباکلام نام پروژه ای که برای بازسازی روستای تخریب شده انجام می دهد
را "دهکده امید" گذاشته است و برخی مسؤولان برای تخطئه کار او می گویند که
در برنامه کاری شان ایجاد "دهکده امید" را ندارند و فقط میخواهند بازسازی
کنند.
واقعاً استدلالی از این بی پایه تر؟ مگر در پروژه دهکده امید قرار
است چیزی جز بازسازی اتفاق بیفتد؟ جز این که قرار است این روستا، آدمیزادی
و رو به آینده بازسازی شود.
قطعاً اگر زیباکلام پول هایی که مردم به او داده اند را به حساب دولتی ها بریزد تا مسؤولان دولتی درباره نحوه هزینه آن تصمیم بگیرند، به موکلانش خیانت کرده است. مردم پول ها را به کسی داده اند که در پی یک شناخت دهها ساله، به صداقتش اعتماد کرده اند. آنها در حالی زیباکلام را برای کمک رسانی برگزیدند که درست در لحظه واریز پول، می توانستند به انواع حساب های دولتی و عمومی هم پول بریزید.
مسؤولان دولتی و عمومی بهتر است به جای آن که اعتماد جامعه به چهره های شاخص اجتماعی را خدشه دار کنند و بر باقی مانده سرمایه اعتماد در جامعه، تیر خلاص بزنند، بهتر است در رفتارهای خود تجدید نظر کنند و اعتماد از دست رفته به نهادهای عمومی را احیا کنند.
اگر زیباکلام در ساخت دهکده امید موفق شود، الگوی بازسازی در کشور تغییر
خواهد کرد و این برای مسؤولانی که عاشق سه گانه "کلنگ زدن - سر هم بندی -
روبان افتتاح را قیچی کردن" هستند، اصلاً خبر خوبی نیست چرا که سطح نگاه
مردم به بازسازی ارتقا می یابد و سرهم بندی کردن، دیگر جواب نمی دهد.
هم
از این روست که کاملاً قابل پیش بینی است که کارشکنی ها در ساخت دهکده
امید، استمرار یابد تا هم زیباکلام را از کار خیری که کرده پشیمان و حتی
بدنام کنند و هم دیگران را از ورود به چنین امور عام المفنعه ای در آینده
منصرف کنند؛ از رویکرد انحصارطلبی، چیزی جز این در نمی آید.
فیلم سخنان زیباکلام درباره دهکده امید در سرپل ذهاب
ماجرای دعوا در کلنگزنی دهکده امید، روستای پرحرفوحدیثی که صادق زیباکلام قصد ساختن آن را دارد، در همه رسانهها منتشر شد. خبر این بود: پس از آنکه صادق زیباکلام چهار میلیارد پول از مردم جمع کرد، پنجشنبه ١٢ بهمن قصد داشت مراسم کلنگزنی افتتاح ایده خود را در سرپلذهاب عملیاتی کند که فرماندار جلوی برنامه او را گرفت.
براساس این گزارش، فرماندار شهرستان سرپلذهاب با ورود به مراسم کلنگزنی که زمین آن از سوی زیباکلام با پولهای کمکهای مردمی به زلزلهزدگان خریداری شده بود، خطاب به او گفت: شما فکر میکنید این شهر صاحب ندارد و مدیر ندارد که هرکس هرجا که خواست بدون مجوز و اطلاع اقدام به تأسیس مراکز مختلف کند؟ آنهم با بودجهای که مربوط به کمک به زلزلهزدگان است و منبع مصرف مشخص دارد؟
صادق زیباکلام در گفتوگو با «شرق» در تشریح این ماجرا میگوید: «این
عناد و دشمنی با من قابل فهم است. آنها میخواهند هنوز شروع نشده کار را به
زمین بزنند. قبل از هرچیز اینجا یک بحث فلسفی مطرح میشود، شاید هم اخلاقی
و حقوقی باشد؛ فرض کنیم کسی به من صد هزارتومان کمک کرده و میگوید تصورم
این بوده که شما این وجه را برای زلزلهزدهها صرف میکنید؛ ممکن است پتو و
چادر بخرید و ممکن است کانکس بخرید؛ اما حالا میگویید شما میخواهید
دهکدهای را بسازید که ملاک و معیار توسعه پایدار باشد، من اصلا دنبال این
نیستم که کار شما غلط یا درست است، اما بهعنوان صاحب صد هزار تومان
میگویم باید آن را خرج زلزلهزدهها میکردید نه خرج دهکده امید. ایراد
آنها از نظر حقوقی درست است؛ اما پاسخ صادق زیباکلام این است: من وقتی برای
اولینبار برای کمک به زلزلهزدهها رفتم، ٢٥ آبان بود، حسابی را سهشنبه
٢٣ آبان باز کردم، در ٤٨ ساعت یک میلیارد به حسابم ریخته شد. من خودم
انتظارم و تصورم و نگاهم این بود که کانکس بخرم، شیر خشک بگیرم، اما با حجم
زیادی از این اقلام و آبمعدنی که برای کشاورزی کافی بود مواجه شدم. اما
آنجا فعالان اجتماعی کردستان من را با یک زلزله دیگر آشنا کردند که زلزله
فرهنگی بود».
او در پاسخ به این سؤال که مردم پول را برای زلزله
کرمانشاه در اختیار شما قرار دادند، گفت: حرف شما درست است، اما برای آن یک
میلیارد تومان اولیه، اما من در همین روزنامه «شرق» و روزنامههای دیگر و
در مصاحبه با رسانههای خارجی عنوان کردم که چه برنامهای دارم و بخش عمده
پول واریزشده برای من، بعد از این مصاحبهها و اعلام ساختن دهکده امید
واریز شد.
او درباره درگیری خود با رئیس سازمان مدیریت بحران گفت: من الان دلیل این مخالفتها را با طرحم اعلام میکنم. این سیاسیبودن برای زدن انگ به من کافی است. ایده دهکده امید با سه مشکل اساسی با مسئولان مواجه شد.
صادق زیباکلام و دهکده امید سه ناراحتی ایجاد کردهاند، اول اینکه مردم آمدهاند به حساب من پول ریختهاند و به حساب نهادهای دولتی نریختهاند. من هم اگر جای دولت بودم از این اتفاق خوشم نمیآمد. مورد دوم لیبل سیاسی من است؛ دوستان دیگر لیبل سیاسی ندارند، بنابراین پولدادن به علی دایی و نرگس کلباسی و نیکی کریمی بار سیاسی ندارد، اما پولدادن به من بار سیاسی دارد.
مشکل بعدی مشکلی اساسیتر بود، اگر یک استاد دانشگاه به اسم زیباکلام همراه استادان دیگر با کمک مردمی بتوانند دهکده امیدی را ایجاد کنند، علیالقاعده خیلی از مردم ایران از من مسئول میپرسند اگر این چیزها شدنی است چرا در ٤٠ سال گذشته دهکده امیدی به وجود نیامد؟ و این را از خیلی از مردم شنیدم. مشکل سومی که به وجود آمد بحث عدالت بود که مردم به فرماندار و استاندار کرمانشاه اعتراض میکنند که چرا زیباکلام این پول را در یک روستا خرج میکند؟
زیباکلام با تأکید بر اینکه خیلی از نهادهای دولتی با ما همکاری کردند، گفت: بهجز آقای اسحاق جهانگیری و بنیاد مسکن هرکس رسید سعی کرد زیر پای ما را خالی کند. ما برای افتتاح پروژه اقدام کردیم و آخرین صحبتها را با بنیاد مسکن انجام دادیم و پنجشنبه ١٢ بهمن مراسم کلنگزنی بود و ما دوشنبه ٩ بهمن برای امضای تفاهمنامه به بنیاد مسکن رفتیم و تفاهمنامه حقوقی امضا کردیم و بعد اعلام کردیم پنجشنبه مراسم کلنگزنی انجام میشود.
پنجشنبه استادان دانشگاه رازی و کردستان و نمایندگان ادوار به روستای
ذهاب قادری آمدند و مراسم کلنگزنی انجام شد، چند نفر سخنرانی کردند و بعد
مراسم کلنگزنی انجام شد و در راه سرپلذهاب ایستادیم که یک روستای دیگر را
که قرار است دهکده امید شماره ٢ شود، ببینیم. ضمن صحبت آقایی که ایشان را
نمیشناختم که بعدا فهمیدم ایشان فرماندار سرپلذهاب است، به من گفت
میخواهم با شما صحبت کنم، مقداری از دیگران فاصله گرفتیم و ایشان با لحن
بسیار تندی گفت: دکتر چه کار میخواهی اینجا بکنی؟ من فرماندار سرپلذهاب
ایستادهایم. من هم خیلی ناراحت شدم و گفتم ما ماههاست که اعلام کردهایم
چه میخواهیم بکنیم و گفتم هیچ توضیحی ندارم. گفت من نمیگذارم، جلوی کار
را میگیرم، من هم گفتم هیچ حرفی با شما ندارم. البته بعدا به من گفتند
ایشان در مراسم کلنگزنی بوده است».
وی افزود: مسئله ایشان فراتر و
کلیتر از دعوتنشدن به مراسم کلنگزنی بود. البته قبل از این ماجرا آقای
نجار، رئیس سازمان مدیریت بحران، مطالبی گفتند که خلاصهاش میشد اصلا چیزی
به اسم دهکده امید وجود ندارد و پول را آقای زیباکلام بلوکه کرده و ما با
دادستانی مطرح میکنیم؛ یعنی به عبارتی میخواهند پول را از طریق دادستانی
بلوکه کنند. حالا نمیدانم بعد از این اتفاقات دوستان چه تصمیمی خواهند
گرفت، ولی ما همچنان روی آن چیزی که میخواهیم انجام بدهیم ایستادهایم.
همچنین اسماعیل نجار، رئیس سازمان مدیریت بحران، به «شرق» گفت: من مقابلهای با هیچکس از جمله ایشان ندارم و در پاسخ به سؤال خبرنگاری که از او نام برد و نتیجه عملکرد چنین افرادی را پرسید گفتم چنین پولها و کمکهایی از سوی این فرد و سایر هنرمندان و خیران و ورزشکاران باید در مسیر آن و از سوی مسئولان مربوطه هزینه شوند، اما ایشان برداشت درستی از حرفهای من نداشت و حرفهایی را مطرح کرد که در شأن ایشان نبود.
وی با بیان اینکه من نامی از ایشان نبردم و خبرنگار این سؤال را مطرح کرد، تأکید کرد: بنیاد مسکن، هلالاحمر و سایر ارگانهای مسئول در این زلزله خدمات زیادی داشتند و هزاران میلیارد کمکهای مردمی را در مسیر لازم آن سازماندهی کردند. من در پاسخ به سؤال آن خبرنگار گفتم این افراد هنرمند، ورزشکار یا خیّر در هر موقعیتی در قبال پولی که مردم به آنها دادهاند مسئولاند و باید پاسخگوی مردم باشند، من همه این افراد را گفتم نه فقط ایشان را اما نمیدانم چرا این فرد به خودش گرفته است. وی تأکید کرد فایل صحبتها وجود دارد و گفت: من فردی اجرائی و ایشان فردی سیاسی هستند و هرکدام تلاشمان را میکنیم تا از مسیر درست خارج نشویم.
با پیشبینی فولادسازان برای افزایش قیمت فولاد طی ماه های آینده رئیس اتحادیه فروشندگان آهن و فولاد معتقد است این افزایش قیمت غیر منطقی نیست و روی قیمت تمام شده ساختمان اثر چندانی نخواهد داشت.
به گزارش ایسنا، محمد آزاد ، با اشاره به برخی فاکتورهای افزایش هزینه تولید فولاد گفت: فولادسازان با در نظر گرفتن مواردی مانند روند افزایشی قیمت زغال سنگ و دیگر مواد اولیه و همچنین احتمال افزایش قیمت های جهانی فولاد در کنار افزایش نرخ دستمزد کارگران در سال آینده که وزارت کار اعلام خواهد کرد، به این نتیجه رسیده اند که افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت محصولات فولادی می تواند منطقی باشد.
وی ادامه داد: از طرف دیگر بازار مسکن در حال بهبود است و خانه های آماده شده به سمت فروش می روند که این مسیر نشان میدهد احتمالاً برخلاف امسال و سال گذشته، سال ۱۳۹۷ می تواند سال بهتری برای ساخت و ساز در حوزه مسکن باشد و این موضوع مصرف داخلی را افزایش داده که همین امر فولادسازان را در اتخاذ تصمیم افزایش قیمت مصمم تر می کند.
آزاد، موثرترین عامل در قیمت فولاد در بازارهای جهانی را کشور چین دانست و اظهار کرد: چین به عنوان بزرگترین تعیین کننده قیمت فولاد در جهان، امسال تصمیم گرفته است که به بازسازی و مدرن سازی شهرهای خود بپردازد برای همین صادرات محصولات فولادی در بازار جهانی را بسیار محدود کرده است؛ به طوری که اگر در سال قبل بین ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون تن صادرات فولاد داشته است اکنون این صادرات را محدود به ۱۰ تا ۱۵ میلیون تن ورق فولادی کرده است و بخش عمده ای از مقاطع آهنی خود را برای فرایند ساخت و ساز عمرانی داخل کشور، صادر نمیکند.
وی افزود: همین موضوع باعث میشود که قیمت های بازار جهانی فولاد با افزایش همراه باشد اما این احتمال نیز وجود دارد که به هر دلیلی چین این روند ساخت و ساز را متوقف کرده و مجددا محصولات را روانه بازارهای جهانی کند که باعث افت شدید قیمتها خواهد شد.
این فعال بازار آهن و فولاد ضمن اشاره به اینکه علیرغم وضعیت بازارهای جهانی، در برنامه های دولتی، فولادسازان مکلف به افزایش تولید خود هستند و باید تولید مقاطع آهنی را از حدود ۲۱ میلیون تن فعلی به بیش از ۲۵ میلیون تن برسانند، به وضعیت قیمت بازار داخلی آهن اشاره و بیان کرد: بازار آهن و فولاد در داخل چندان افزایش قیمتی تاکنون نداشته، فقط در ماه های اخیر ۱۰۰ تومان به قیمت هر کیلو اضافه شده است که بیشتر به دلیل تفاوت نرخ ارز در بازار است چرا که اکنون دلار ۳۷۰۰ تومانی به حدود ۴۷۰۰ تا ۴۸۰۰ تومان رسیده است.
رئیس اتحادیه فروشندگان آهن و فولاد در ادامه با اشاره به وضعیت ساخت و ساز و تاثیرگذاری افزایش قیمت احتمالی محصولات فولادی در این بازار گفت: از آنجایی که نهایتاً ۲۱ تا ۲۲ درصد قیمت تمام شده ساختمان وابسته به آهن و فولاد است باید گفت که افزایش قیمت این محصولات تاثیر ناچیزی در قیمت تمام شده ساختمان خواهند داشت ضمن اینکه اکنون بسیاری از ساخت و سازها به سمت سازه های بتنی رفته است و سهم محصولات فولادی در آن کاهش یافته و میتوان گفت در این زمینه نگرانی برای افزایش بهای تمام شده ساختمان وجود ندارد.
وی همچنین عوامل غیر فولادی، مانند افزایش نرخ حقوق کارگران را عامل موثرتری نسبت به افزایش قیمت فولاد در بهای تمام شده ساختمان اعلام کرد.